Trước hết cần phân biệt và hiểu rõ thường trú, tạm trú là gì?

Thường trú, tạm trú và lưu trú đều là dùng để nói về việc cư trú của công dân. Trong đó:

- Nơi thường trú là nơi công dân sinh sống ổn định, lâu dài và đã được đăng ký thường trú.

- Tạm trú là nơi công dân sinh sống trong một khoảng thời gian nhất định ngoài nơi thường trú và đã được đăng ký tạm trú.

Giấy tờ cần chuẩn bị khi đăng ký thường trú, tạm trú

Theo điều 5 Nghị định 154, công dân khi đăng ký cư trú chỉ cần cung cấp thông tin về chỗ ở hợp pháp. Khi đó, cơ quan đăng ký cư trú sẽ khai thác thông tin của công dân trong căn cước điện tử, hoặc tài khoản định danh điện tử qua VNeID, hoặc cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, về cư trú…

Cần phải đăng ký thường trú, tạm trú như thế nào? (Ảnh minh họa).

Nếu không khai thác được thông tin thì cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm kiểm tra, xác minh để giải quyết thủ tục về cư trú. Công dân chỉ cần cung cấp bản sao, bản chụp, bản điện tử một trong các giấy tờ, tài liệu chứng minh về chỗ ở hợp pháp khi cơ quan đăng ký cư trú có yêu cầu.

Giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp để đăng ký thường trú gồm:

Giấy tờ, tài liệu chứng nhận về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà đất do cơ quan có thẩm quyền cấp qua các thời kỳ theo quy định.

Giấy phép xây dựng nhà ở, hoặc giấy phép xây dựng nhà ở có thời hạn đối với trường hợp phải xin giấy phép.

Giấy tờ mua bán nhà ở thuộc sở hữu nhà nước, hoặc giấy tờ về hóa giá, thanh lý nhà ở gắn liền với đất ở thuộc sở hữu nhà nước.

Hợp đồng mua bán nhà ở, hoặc giấy tờ chứng minh việc đã bàn giao nhà ở, hoặc đã nhận nhà ở của doanh nghiệp kinh doanh bất động sản đầu tư xây dựng để bán.

Giấy tờ về mua, thuê mua, nhận tặng cho, nhận thừa kế, nhận góp vốn, nhận đổi nhà ở phù hợp với quy định của pháp luật.

Giấy tờ về giao tặng nhà tình nghĩa, nhà tình thương, nhà đại đoàn kết, cấp nhà ở, đất ở cho cá nhân, hộ gia đình.

(Ảnh minh họa)

Giấy tờ của tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết cho được sở hữu nhà ở đã có hiệu lực pháp luật.

Giấy tờ, tài liệu chứng minh về việc thế chấp, cầm cố quyền sở hữu chỗ ở hợp pháp.

Xác nhận của UBND cấp xã về nhà ở, đất ở sử dụng ổn định, không có tranh chấp và không thuộc địa điểm không được đăng ký thường trú mới theo Mẫu số 02 ban hành kèm theo Nghị định này.

Giấy tờ, tài liệu chứng minh về đăng ký, đăng kiểm phương tiện thuộc quyền sở hữu, xác nhận đăng ký nơi thường xuyên đậu, đỗ của phương tiện, trừ trường hợp không phải đăng ký nơi thường xuyên đậu đỗ theo khoản 2 điều 3 Nghị định này.

Hợp đồng, văn bản về việc cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật.

Một trong các loại giấy tờ, tài liệu khác để xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của pháp luật về đất đai, nhà ở qua các thời kỳ.

Giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp để đăng ký tạm trú gồm:

Một trong những giấy tờ, tài liệu quy định tại khoản 2 điều này, trừ trường hợp giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp là văn bản cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ chỗ ở hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân thì văn bản đó không phải công chứng hoặc chứng thực.

Nếu không có một trong các giấy tờ, tài liệu trên thì công dân phải có văn bản cam kết về việc có chỗ ở thuộc quyền sử dụng của mình, không có tranh chấp về quyền sử dụng và đang sinh sống ổn định, lâu dài tại chỗ ở đó.

Giấy tờ, tài liệu của chủ sở hữu cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở khác có chức năng lưu trú cho phép cá nhân được đăng ký tạm trú tại cơ sở đó.

Giấy tờ của cơ quan, tổ chức quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế cho phép người lao động được đăng ký tạm trú tại chỗ ở thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý theo quy định.

(Ảnh minh họa)

Mức phạt nếu không đăng ký thường trú, tạm trú

Tại khoản 1 Điều 9 Nghị định 144/2021/NĐ-CP xử phạt vi phạm quy định về đăng ký và quản lý cư trú như sau:

Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với một trong những hành vi:

- Không thực hiện đúng quy định về đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, xóa đăng ký thường trú, xóa đăng ký tạm trú, tách hộ hoặc điều chỉnh thông tin về cư trú trong cơ sở dữ liệu về cư trú.

- Không thực hiện đúng quy định về thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng.

Như vậy, trong trường hợp không thực hiện đúng quy định về đăng ký tạm trú, xóa đăng ký tạm trú, khai báo tạm vắng sẽ bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.