Từ 1/7/2025, 34 tỉnh và thành phố trên cả nước chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau thời gian thí điểm. Trong đó, Đà Nẵng trở thành thành phố có diện tích lớn nhất trong số 6 đô thị trực thuộc Trung ương, với hơn 11.859km2, dân số trên 3 triệu người và 94 đơn vị hành chính cấp xã.

Như vậy, sau 28 năm tách tỉnh, Đà Nẵng và Quảng Nam đã về chung một nhà. Trên thực tế, Quảng Nam - Đà Nẵng vốn từng là một tỉnh thuộc khu vực Trung Trung Bộ, trong đó Đà Nẵng giữ vai trò thành phố trực thuộc tỉnh duy nhất.

Theo Cổng thông tin TP. Đà Nẵng, vào năm 1889, thực dân Pháp tách Đà Nẵng khỏi tỉnh Quảng Nam, đổi tên thành Tourane và quản lý trực tiếp dưới Toàn quyền Đông Dương.

Đầu thế kỷ XX, Tourane được xây dựng theo mô hình đô thị kiểu phương Tây với những cải tiến đáng kể về hạ tầng xã hội, kỹ thuật, cùng sự bùng nổ của hoạt động sản xuất và thương mại. Cùng với Hải Phòng và Sài Gòn, nơi đây trở thành một trung tâm thương mại lớn, trước khi được Pháp trao trả cho chính quyền Bảo Đại vào năm 1950.

Ngã tư Hùng Vương - Trần Phú tại Đà Nẵng đầu thế kỷ XX. Ảnh: Báo Đà Nẵng

Tháng 3/1965, thủy quân lục chiến Mỹ đổ bộ và thiết lập căn cứ quân sự tại Đà Nẵng. Đến năm 1967, thành phố chính thức trở thành đô thị trực thuộc Trung ương, xây dựng định hướng phát triển đa chiều về chính trị, quân sự và văn hóa cho vùng I và II chiến thuật.

Sau khi thống nhất đất nước, ngày 6/11/1996, Quốc hội khóa IX thông qua nghị quyết tách tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng thành hai đơn vị riêng biệt. TP. Đà Nẵng (năm 1997) bao gồm thành phố cũ, huyện Hòa Vang và quần đảo Hoàng Sa. Sau khi tách tỉnh, cả Đà Nẵng và Quảng Nam đều phát triển mạnh mẽ, nâng cao chất lượng sống.

Tuy nhiên, cả hai vẫn đối mặt không ít thách thức, khiến việc hợp nhất là hướng đi phù hợp để mở rộng không gian phát triển và tăng sức mạnh liên kết.

Một phần Đà Nẵng nhìn từ trên cao

Với địa vị mới, TP. Đà Nẵng vừa là trung tâm kinh tế - du lịch của miền Trung, vừa là điểm nhấn về hạ tầng hàng không.

Cụ thể, thành phố sở hữu 2 Di sản Văn hóa, gồm đô thị cổ Hội An và Mỹ Sơn; 1 Di sản Tư liệu thuộc chương trình Ký ức Thế giới được UNESCO công nhận là ma nhai Ngũ Hành Sơn.

Phố cổ Hội An

Không chỉ vậy, Đà Nẵng còn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa phi vật thể như hát bài chòi, được UNESCO công nhận toàn cầu, cùng nhiều nghề thủ công được công nhận di sản quốc gia. Sáp nhập mở ra cơ hội lớn cho TP. Đà Nẵng sở hữu thêm Khu dự trữ sinh quyển Cù Lao Chàm, Vườn quốc gia Sông Thanh, Khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà - Núi Chúa… tạo nên hệ sinh thái tự nhiên, văn hóa phong phú.

Về hạ tầng giao thông, nơi đây có 2 sân bay quốc tế Chu Lai và Đà Nẵng, 3 cảng biển quốc tế Tiên Sa, Liên Chiểu và Chu Lai, cùng hệ thống đường sắt, Quốc lộ 1, cao tốc Đà Nẵng-Quảng Ngãi và đường ven biển xuyên hai địa phương.

Việc tái cấu trúc chính quyền và mở rộng quy mô TP. Đà Nẵng không chỉ là bước chuyển quan trọng cho địa phương mà còn là tiền đề để vùng Trung Trung Bộ tăng cường liên kết, phát huy sức mạnh tổng hợp, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, toàn diện trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh toàn cầu.