Doanh thu tiền tỷ, nghĩa vụ thuế "bốc hơi"

Thực trạng các cá nhân kinh doanh online trốn tránh thuế ngày càng phổ biến. Một ví dụ điển hình là trường hợp của L.T.A.T. (33 tuổi) tại Vũng Tàu. Bị Công an tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu khởi tố vụ án, khởi tố bị can vì hành vi trốn thuế và buôn lậu, T. đã kinh doanh hàng nhập từ Thái Lan trên các nền tảng như Facebook, TikTok mà không đăng ký kinh doanh, không kê khai thuế và không thực hiện nghĩa vụ tài chính với nhà nước. Từ đầu năm 2023 đến tháng 5/2025, T. đã thu về hơn 27 tỷ đồng, nhưng trốn thuế lên đến hơn 400 triệu đồng. Hành vi này không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường.

Nhiều cá nhân kinh doanh online đang tìm cách “lách luật” để không đóng thuế​ (Ảnh minh hoạ)

Theo Luật sư Lê Văn Kiên, Trưởng văn phòng Luật sư Ánh sáng Công lý, người bán hàng online có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở lên có nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân (0,5%) và thuế giá trị gia tăng (1%) trên tổng doanh thu.

Mánh khóe "né thuế" và sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan chức năng

Các chủ shop online thường chia sẻ những "mánh khóe" để trốn thuế, như hướng dẫn khách hàng ghi nội dung chuyển khoản là "chuyển tiền" hoặc tên cá nhân, tuyệt đối tránh ghi "mua hàng", "đặt cọc". Một số người còn sử dụng nhiều tài khoản ngân hàng khác nhau, luân phiên sử dụng khi doanh thu gần chạm mốc 100 triệu đồng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng những phương thức "né thuế" này đang ngày càng kém hiệu quả. Bà Hoàng Thị Trà Hương, Giám đốc Tư vấn FPT Zbiz, cho biết cơ quan thuế hiện đã kết nối dữ liệu từ các sàn thương mại điện tử, tính doanh thu trên tổng thu nhập của shop, bất kể tiền vào tài khoản nào hay qua hình thức COD. Ông Trịnh Hồng Khánh, Giám đốc Công ty Thuế Ba Miền, nhấn mạnh: “Dùng tài khoản người thân hay không ghi nội dung mua hàng đều khó qua mắt cơ quan thuế, vì dòng tiền đã nằm trong hệ thống dữ liệu”.

(Ảnh minh hoạ)

Khi bị phát hiện, người bán hàng online không chỉ bị truy thu thuế mà còn đối mặt với các mức phạt hành chính hoặc xử lý hình sự. Theo quy định tại Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP và Luật Quản lý thuế năm 2019, việc nộp chậm thuế sẽ bị tính lãi suất 0,03% mỗi ngày. Bộ luật Hình sự quy định người trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên có thể bị phạt tiền từ 100 triệu đến 4,5 tỷ đồng, hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 7 năm, tùy thuộc vào mức độ vi phạm và có yếu tố tổ chức hay không. Mức phạt này có thể gấp 2 – 3 lần số tiền trốn, khiến chủ shop có thể mất tới 3 – 4 lần số thuế lẽ ra phải nộp.

Luật sư Lê Văn Kiên khuyến nghị: “Các cá nhân kinh doanh online nên chủ động đăng ký kinh doanh, kê khai và nộp thuế đúng quy định. Hành vi trốn thuế, nếu bị phát hiện, không chỉ ảnh hưởng đến uy tín mà còn phải chịu hậu quả pháp lý nghiêm trọng”. Việc tuân thủ pháp luật về thuế là cần thiết để đảm bảo môi trường kinh doanh công bằng và bền vững.