Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực đã mang đến một thay đổi quan trọng trong cách tiếp cận quyền sử dụng đất nông nghiệp, giúp người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp khai thác hiệu quả hơn giá trị mảnh đất đang sử dụng.

Theo đó, người sử dụng đất được phép kết hợp nhiều mục đích sử dụng trên đất nông nghiệp mà không cần làm thủ tục chuyển mục đích, với điều kiện không làm thay đổi mục đích sử dụng chính của thửa đất.

Quy định này được ghi rõ tại khoản 3 Điều 12 của Luật: "Người sử dụng đất được sử dụng đất kết hợp nhiều mục đích theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và quy định của pháp luật có liên quan. Trường hợp sử dụng đất kết hợp nhiều mục đích nhưng không làm thay đổi mục đích sử dụng đất theo quy định tại Điều 11 của Luật này thì không phải làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất".

Cụ thể, Điều 11 xác định mục đích sử dụng đất dựa theo nhóm đất được giao, gồm: đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp và đất chưa sử dụng. Nếu người dân đang sử dụng đất trồng cây lâu năm kết hợp thêm hoạt động như du lịch trải nghiệm, lắp nhà màng trồng rau hữu cơ, nuôi trồng thủy sản kết hợp dịch vụ… mà không chuyển sang đất phi nông nghiệp thì không cần thực hiện thủ tục chuyển đổi.

Người dân được phép kết hợp nhiều mục đích sử dụng trên đất nông nghiệp mà không cần chuyển đổi. (Ảnh minh họa)

Đây là bước tiến đáng kể so với Luật Đất đai 2013, khi trước đây việc sử dụng kết hợp thường phải trải qua thủ tục hành chính phức tạp, dù phần lớn diện tích vẫn giữ nguyên mục đích nông nghiệp.

Chính sách mới mở ra cơ hội cho nhiều mô hình kinh tế tổng hợp ở nông thôn như: trang trại kết hợp du lịch, nông nghiệp công nghệ cao có dịch vụ phụ trợ, sản xuất gắn với giáo dục… Đồng thời, quy định này cũng thể hiện tinh thần cởi mở, giảm bớt thủ tục, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân, khuyến khích sáng tạo trong phát triển sản xuất.

Tuy nhiên, việc kết hợp nhiều mục đích vẫn phải tuân thủ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, không được xây dựng công trình trái phép và phải đảm bảo an toàn, không làm mất khả năng sản xuất của đất. Nếu người dân xây dựng nhà hàng, khách sạn, khu nghỉ dưỡng… tức là thay đổi bản chất sử dụng đất từ nông nghiệp sang phi nông nghiệp, thì vẫn phải thực hiện thủ tục chuyển mục đích theo quy định.

Người vi phạm có thể bị xử lý vi phạm hành chính hoặc thu hồi đất theo Điều 221 của Luật.