Cách đây vài thập niên, hoàng hoa lê không hề được đánh giá cao. Tại đảo Hải Nam - nơi được coi là "quê hương" của loài cây này - người dân thường chặt cây để làm củi đốt hoặc dựng chuồng lợn. Thậm chí vào những năm 1970, giá bán của loại gỗ này chỉ khoảng 1-2 xu/kg. Sự phổ biến và vẻ ngoài không mấy nổi bật khiến nó bị xếp vào nhóm các loại gỗ “bình dân”, không được quan tâm về mặt giá trị kinh tế hay văn hóa.

Tuy nhiên, mọi chuyện đã thay đổi ngoạn mục khi các nhà khoa học Trung Quốc công bố thông tin về đặc tính sinh học và giá trị văn hóa của hoàng hoa lê. Việc nó được đưa vào nhóm "gỗ sưa" - bao gồm 29 loài cây gỗ quý hiếm theo tiêu chuẩn quốc gia - đã đặt nền móng cho sự phục hưng ngoạn mục của một loài từng bị lãng quên.

Năm 2021, dư luận Trung Quốc xôn xao khi hai cây hoàng hoa lê tại công viên Hải Khẩu, đảo Hải Nam được giao dịch với mức giá hơn 14 triệu nhân dân tệ, tương đương gần 50 tỷ đồng Việt Nam. Con số này đủ để mua đến 10 căn hộ chung cư tại các đô thị lớn, khiến nhiều người không khỏi sững sờ.

Giá trị vượt trội của hoàng hoa lê đến từ sự kết hợp hiếm có giữa vẻ đẹp tự nhiên và đặc tính vật lý lý tưởng. Gỗ có màu vàng óng ánh, vân gỗ xoắn ốc độc đáo, độ cứng cao và khả năng chống mối mọt tự nhiên. Những yếu tố này khiến nó trở thành nguyên liệu lý tưởng cho các sản phẩm nội thất cao cấp và đồ mỹ nghệ thủ công tinh xảo.

Hoàng hoa lê giờ được săn lùng và bán với giá "trên trời"

Không dừng lại ở giá trị vật chất, hoàng hoa lê còn được đánh giá cao về giá trị y học. Theo y học cổ truyền, loại gỗ này từng được sử dụng để điều chế thuốc, giúp tăng cường sức khỏe, hỗ trợ điều trị bệnh mạn tính và kéo dài tuổi thọ. Các tài liệu cổ từ thời nhà Minh cũng từng xếp hoàng hoa lê ngang hàng với đàn hương đỏ Ấn Độ - một trong những loại gỗ quý nhất thế giới, được coi là "cây hoàng gia".

Việc hoàng hoa lê từ một loại cây vô danh trở thành đối tượng được săn đón đã phản ánh sự thay đổi trong nhận thức của xã hội về tài nguyên bản địa và giá trị truyền thống. Sự bùng nổ thông tin qua các phương tiện truyền thông hiện đại đóng vai trò quan trọng trong việc đưa loài cây này trở lại “ánh sáng”.

Ngày nay, hoàng hoa lê không chỉ là vật liệu cho đồ gỗ mà còn trở thành biểu tượng phong cách sống của giới nhà giàu. Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang nỗ lực phục hồi và bảo tồn các loài cây quý hiếm, hoàng hoa lê Hải Nam nổi lên như một trường hợp điển hình của sự tái định vị giá trị tài nguyên thiên nhiên.

Sự khan hiếm về trữ lượng, cộng với nhu cầu tăng cao trên thị trường châu Á, khiến giá của loại gỗ này liên tục leo thang. Các nhà sưu tập, đại gia và những người đam mê đồ gỗ cổ đổ xô tìm mua, góp phần đẩy hoàng hoa lê trở thành một “vàng trắng” thực sự - cả về giá trị kinh tế lẫn biểu tượng tinh thần.

Tuy nhiên, làn sóng săn lùng gỗ hoàng hoa lê cũng đặt ra câu hỏi về nguy cơ cạn kiệt nguồn tài nguyên quý hiếm này. Các chuyên gia khuyến nghị cần có cơ chế bảo vệ, nhân giống và phát triển bền vững, tránh lặp lại vết xe đổ của nhiều loài cây quý từng bị tận diệt vì khai thác quá mức.

Chính quyền địa phương tại Hải Nam hiện đã bắt đầu ban hành các biện pháp bảo tồn và quản lý hoàng hoa lê như một tài sản thực vật có giá trị chiến lược. Việc kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo tồn thiên nhiên sẽ là bài toán quan trọng để đảm bảo loại gỗ quý này tiếp tục mang lại giá trị cho thế hệ mai sau.