Ngành đang rất khát nhân lực

Sau suy thoái kinh tế, nhận thức xã hội về giá trị ngành nghề đã thay đổi. Nhiều ngành từng "hot" mất dần sức hút, trong khi các lĩnh vực sản xuất, kỹ thuật như cơ khí ngày càng được coi trọng nhờ thu nhập ổn định và nhu cầu cao.

Tại Anh, kỹ sư cơ khí có thu nhập trung bình khoảng 40.000 bảng/năm; ở Mỹ là 67.600 USD, có thể lên tới hàng trăm nghìn USD. Tại Việt Nam, ngành cơ khí đang thiếu nhân lực nghiêm trọng, nhất là ở TP.HCM, Hà Nội, Bắc Ninh, Thái Nguyên...

Các doanh nghiệp chế tạo, tiện, phay... đẩy mạnh tuyển dụng kỹ sư cơ khí với đãi ngộ hấp dẫn, nhưng nguồn cung vẫn chưa đáp ứng đủ. Trên các nền tảng tuyển dụng, cơ khí tiếp tục là nhóm ngành được săn đón hàng đầu.

Theo Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động TP.HCM (Falmi), nhóm ngành Cơ khí - Luyện kim - Công nghệ ô tô, xe máy hiện chiếm đến 28% tổng nhu cầu lao động. Trong đó, nhân lực trình độ trung cấp được tuyển dụng nhiều nhất (50%), tiếp đến là cao đẳng và đại học (30%), còn lại là lao động phổ thông (20%).

Ngành cơ khí - luyện kim đang rất cần nhân lực (Ảnh minh họa).

Tuy nhiên, tại Vũng Tàu - một trong những trung tâm công nghiệp lớn phía Nam nguồn cung nhân sự cơ khí mới chỉ đáp ứng khoảng 60% nhu cầu. Các doanh nghiệp không chỉ cần người có chuyên môn mà còn yêu cầu kinh nghiệm và kỹ năng thực tiễn, buộc người lao động phải không ngừng nâng cao trình độ nếu không muốn bị đào thải trong thị trường đầy cạnh tranh.

Đáng chú ý, cơ khí vốn được xem là “ngành của nam giới” - nay đang dần thu hút nhiều lao động nữ nhờ mức thu nhập hấp dẫn và sự phân nhánh rõ ràng trong chuyên môn.

Hai kỹ thuật viên trẻ Vũ Hoài Thương (24 tuổi) và Trần Thị Tuyết Như (21 tuổi) là ví dụ điển hình. Cả hai đang chuẩn bị sang Đức làm việc trong vai trò kỹ thuật viên cắt kim loại, sau khi vượt qua vòng tuyển chọn của các doanh nghiệp quốc tế.

Tuyết Như chia sẻ trong một sự kiện nghề nghiệp hồi tháng 8: “Trước đây, tôi nghĩ ngành cơ khí nặng nhọc và chỉ dành cho nam giới. Nhưng khi tìm hiểu sâu, tôi nhận ra cơ khí lập trình rất thú vị, nhẹ nhàng hơn cơ khí chế tạo và phù hợp với nữ giới”.

(Ảnh minh họa).

Với Hoài Thương, con gái của một cặp vợ chồng làm trong ngành cơ khí, hành trình đến với nghề cũng không dễ dàng. Cô từng từ bỏ Đại học Tôn Đức Thắng để theo học một chương trình đào tạo kỹ thuật viên, bất chấp sự phản đối ban đầu từ gia đình. Giờ đây, cô tự tin bước vào thị trường lao động quốc tế với mức lương khởi điểm 2.300-3.200 Euro/tháng (tương đương 63-90 triệu đồng).

Điểm chuẩn từ 18 và các trường đào tạo

Tại Việt Nam, nhiều trường đại học và cao đẳng đang đào tạo ngành cơ khí với chất lượng ngày càng nâng cao. Một số đơn vị có tỷ lệ sinh viên ra trường tìm được việc làm cao gồm:

- ĐH Bách khoa - ĐHQG TP.HCM

- ĐH Giao thông Vận tải TP.HCM

- ĐH Bách khoa Hà Nội

- ĐH Bách khoa - ĐH Đà Nẵng

- HUTECH

- ĐH Giao thông Vận tải (cơ sở phía Bắc)

- Học viện Nông nghiệp Việt Nam

- ĐH Cần Thơ, ĐH Nha Trang…

(Ảnh minh họa).

Ngành cơ khí chủ yếu xét tuyển các khối A00 (Toán - Lý - Hóa), A01 (Toán - Lý - Anh), C01 (Văn - Toán - Lý), D90 (Toán - KHTN - Anh), với điểm chuẩn dao động từ 18-25 điểm. Ngoài ra, nhiều trường còn áp dụng phương thức xét học bạ, tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh theo học.

Trong chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn 2035, Chính phủ đặt mục tiêu đầu tư mạnh vào đào tạo nhân lực, nâng cấp cơ sở vật chất các trường nghề, triển khai đào tạo thực hành song song lý thuyết và hỗ trợ đưa giảng viên, công nhân tay nghề cao đi học tập tại nước ngoài.

Sự dịch chuyển trong nhận thức xã hội về ngành cơ khí không chỉ mở ra hướng đi mới cho nhiều bạn trẻ, mà còn đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển công nghiệp và nguồn nhân lực chất lượng cao của Việt Nam.