Giá nhà trung bình ở Việt Nam hiện gấp 23,7 lần thu nhập trung bình hàng năm hộ gia đình, nhích nhẹ từ mức 23,5 hồi 2023, theo Numbeo. Với hầu hết người dân, việc tích lũy đủ tiền mua nhà tương đương gói trọn một đời người lao động.

Rất nhiều người trẻ ở Việt Nam hiện nay chọn cách mua nhà bằng hình thức vay ngân hàng, trả góp trong 15-20 năm. Với mức lương khoảng 15-20 triệu/tháng, họ phải dành hơn một nửa thu nhập để trả nợ gốc và lãi hàng tháng. Ngoài khoản vay, chi phí sinh hoạt, nuôi con, bảo hiểm… khiến cuộc sống luôn trong trạng thái "thắt lưng buộc bụng".

(Ảnh minh họa)

Chưa kể, lãi suất ngân hàng biến động, áp lực tài chính có thể tăng đột ngột, đẩy họ vào tình trạng căng thẳng kéo dài. Nhiều gia đình phải từ bỏ thói quen đi du lịch, ăn uống bên ngoài hay đầu tư cho bản thân để có thể "sống sót” trong cuộc đua trả nợ. Có người ví von: "Sống như nô lệ cho ngân hàng, đến khi trả xong thì tuổi xuân cũng đã hết".

Ngược lại, một bộ phận người trẻ chọn cách thuê nhà để không bị gánh nặng tài chính đè nặng. Với số tiền tiết kiệm được mỗi tháng (do không phải trả góp), họ có thể đầu tư, trải nghiệm cuộc sống, phát triển bản thân, thậm chí tích lũy để sau này mua nhà với tâm thế thoải mái hơn.

(Ảnh minh họa)

Tuy nhiên, đời sống thuê trọ cũng không hề dễ dàng. Người thuê luôn phải đối mặt với nguy cơ bị tăng giá, hết hợp đồng, thậm chí bị chủ nhà lấy lại nhà bất ngờ. Không có quyền sở hữu khiến họ dễ cảm thấy bấp bênh, thiếu cảm giác an toàn, đặc biệt khi đã lập gia đình, có con cái. Ngoài ra, việc "ở nhờ" khiến nhiều người cảm thấy thiệt thòi, nhất là khi muốn sửa sang hay thiết kế lại không gian sống.

10 năm nhìn lại: Ai hơn ai?

Sau 10 năm, sự khác biệt giữa hai lựa chọn này bắt đầu trở nên rõ rệt. Những người kiên trì trả góp, dù phải hy sinh nhiều thứ trong giai đoạn đầu, giờ đã sở hữu căn nhà trị giá có thể gấp đôi, gấp ba so với lúc mua. Không chỉ an cư, họ còn có tài sản tích lũy vững chắc trong tay.

(Ảnh minh họa)

Trong khi đó, người chọn thuê trọ dù có thể có một cuộc sống linh hoạt, nhiều trải nghiệm hơn, nhưng nếu không đầu tư đúng cách hay không kỷ luật trong tài chính, dễ rơi vào tình trạng vẫn trắng tay sau chục năm. Những người này, đến tuổi trung niên, có thể lại đối mặt với áp lực mua nhà khi giá đã vượt xa khả năng.

Sau một thập kỷ, người mua nhà có thể sở hữu tài sản đáng kể và ổn định hơn, còn người thuê có thể dư dả hơn lúc đầu nhưng lại thiếu tích lũy lâu dài nếu không đầu tư hiệu quả (Ảnh minh họa)

Không có đáp án đúng tuyệt đối cho câu hỏi "mua hay thuê nhà?". Mỗi lựa chọn đều có cái giá riêng và tùy thuộc vào hoàn cảnh, mục tiêu sống, khả năng tài chính của từng người.

Điều quan trọng là không nên "chạy theo số đông" hay áp lực xã hội. Mua nhà sớm không đồng nghĩa với thành công, cũng như sống thuê không phải là thất bại. Hiểu rõ mình muốn gì, có kế hoạch tài chính cụ thể và kiên trì theo đuổi mới là yếu tố quyết định cuộc sống sau này có thoải mái hay không.