Vào tháng 7 hàng năm, khi lá ươi trong các cánh rừng phòng hộ dọc tuyến đường Trường Sơn Đông (tỉnh Quảng Ngãi) bắt đầu ngả vàng cũng là lúc báo hiệu mùa quả chín. Những trái ươi có cánh đặc trưng sẽ theo gió bay đi khắp nơi, mở ra một mùa thu hoạch chỉ lặp lại bốn năm một lần.

Quả ươi

Ngay từ tờ mờ sáng, người dân các xã Sơn Tây (Quảng Ngãi) và Kon Plông (Kon Tum) đã rủ nhau vào khu vực rừng đầu nguồn Thạch Nham để nhặt ươi. Sau một ngày làm việc, mỗi người có thể thu về từ 2–3kg quả. Với mức giá được thương lái thu mua từ 500.000–550.000 đồng/kg, nhiều gia đình có thể kiếm được hàng triệu đồng mỗi ngày.

Vợ chồng anh Đinh Văn Thơ (45 tuổi, trú xã Sơn Tây) cho biết, giá ươi năm nay cao gấp đôi so với mùa trước. Anh vui vẻ chia sẻ: “Mỗi ngày vợ chồng tôi kiếm được hơn 1 triệu đồng. Vợ tôi nhặt ươi rụng, còn tôi dùng thang tre trèo lên cây rung cho quả rụng xuống”.

Theo anh Thơ, cây ươi phải mất khoảng 20 năm mới trưởng thành và chỉ cho quả mỗi bốn năm. Đặc điểm của trái ươi là có cánh, khi rụng sẽ xoay tròn trong gió và bay đi rất xa. Dù những người khỏe mạnh có thể trèo lên cây để rung quả, nhưng tuyệt nhiên không ai chặt phá. “Chúng tôi biết giữ rừng để còn mùa sau mà thu hoạch”, anh Thơ khẳng định.

Lý giải cho sức hút của loại quả này, chị Nguyễn Thị Nga, một người dân tại xã Sơn Tây, cho biết cây ươi mọc nhiều ở các khu rừng phòng hộ. Chị nói: “Trái ươi sạch, ngâm nước là nở ra, thêm đường hoặc mật ong để uống, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc nên rất được ưa chuộng”.

Do nhu cầu thị trường lớn trong khi sản lượng khan hiếm, giá ươi năm nay đã tăng mạnh. Mùa thu hoạch kéo dài từ cuối tháng 6 đến tháng 8, thu hút hàng trăm người dân vào rừng mỗi ngày. Để ngăn chặn tình trạng chặt cây tận thu, lực lượng chức năng đã phải tăng cường tuyên truyền, kiểm tra và yêu cầu người dân ký cam kết bảo vệ rừng.

Ông Phan Quốc Vũ – Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Thạch Nham, đánh giá cao ý thức của người dân. Ông cho biết: “Người dân rất ý thức trong việc bảo vệ rừng và cây ươi. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy cộng đồng đang sống hài hòa với rừng, biết trân trọng nguồn lợi tự nhiên để khai thác bền vững”.