Luật hiện hành quy định thế nào về trường hợp làm sập nhà hàng xóm khi xây nhà?

Tình trạng xây dựng gây nứt tường, hư hại nhà hàng xóm không còn xa lạ, khiến nhiều người băn khoăn về trách nhiệm bồi thường. Theo Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân, tổ chức khi thi công phải tuân thủ quy tắc xây dựng và có nghĩa vụ bảo vệ tài sản của người khác. Nếu gây thiệt hại, chủ nhà hoặc đơn vị thi công phải chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định pháp luật.

Theo đó, việc xây dựng nhà, thi công công trình gây ảnh hưởng đến nhà liền kề, gây ra các hiện tượng như nứt vách, nứt tường, thấm dột, làm hở dầm móng; Máy móc thiết bị làm ồn nghiêm trọng; Xây dựng nhà làm ảnh hưởng đến nhà liền kề khi ép cọc cho móng: Nếu công trình nhà bên cạnh xây dựng đã lâu năm, nền đất đã yếu sẵn, khi ta tiến hành ép cọc sâu xuống nền đất sẽ làm dâng khối đất lên lấn chiếm gây ra lực chèn ép lên các móng nhà liền kề... có thể khiến nhà bên cạnh vị sụt lún, nghiêng, nứt tường, đội nền, sập hoàn toàn...

Làm sập nhà hàng xóm phải bồi thường bao nhiêu tiền? (Ảnh minh họa).

Nếu như có căn cứ cho rằng việc thi công móng nhà là nguyên nhân khiến sập đổ nhà hàng xóm thì chủ nhà đang thi công sẽ cần có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người bị thiệt hại theo quy định.

Theo đó, việc bồi thường sẽ căn cứ vào mức độ lỗi cũng như mức độ gây ra thiệt hại.

Cụ thể, cần xác định nguyên nhân khiến nhà đổ sập là do bên thi công nhà mới hay do chính ngôi nhà đã cũ và tự sụp đổ. Cần xác định thêm việc có lỗi của đơn vị thi công hay không.

Tại Điều 174 Bộ luật Dân sự năm 2015 về nghĩa vụ tôn trọng quy tắc xây dựng, khi xây dựng công trình, chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản cần phải tuân theo pháp luật về xây dựng nhằm đảm bảo an toàn, không được xây vượt quá độ cao, khoảng cách mà pháp luật đã quy định', đồng thời không được xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu, người có quyền khác đối với tài sản BĐS liền kề và xung quanh.

Mức bồi thường như thế nào?

Tại Điều 605 Bộ luật Dân sự năm 2015 có quy định cụ thể về việc bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra như:

- Chủ sở hữu, người chiếm hữu, người được giao quản lý, sử dụng nhà cửa, công trình xây dựng khác phải bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác đó gây thiệt hại cho người khác.

- Đối với trường hợp người thi công có lỗi trong việc để nhà cửa, công trình xây dựng khác gây thiệt hại thì phải liên đới bồi thường.

(Ảnh minh họa)

Do đó, trong trường hợp có lỗi, việc bồi thường sẽ do chủ sở hữu, người chiếm hữu, người được giao quản lý, sử dụng nhà cửa thực hiện.

Trong quá trình thi công mà có lỗi của đơn vị thi công thì cần liên đới chịu trách nhiệm.

Tại Điều 3 Thông tư 03/2018/TT-BXD hướng dẫn Nghị định 139/2017/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đầu tư xây dựng; khai thác, chế biến, kinh doanh khoáng sản làm vật liệu xây dựng, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; kinh doanh bất động sản, phát triển nhà ở, quản lý sử dụng nhà và công sở thì việc bồi thường thiệt hại do các bên tự thỏa thuận, trường hợp các bên không thỏa thuận được thì việc bồi thường thiệt hại được giải quyết theo quy định của pháp luật dân sự.

Trong trường hợp nếu một bên không thống nhất với mức bồi thường thiệt hại thì có quyền yêu cầu Chủ tịch UBND cấp xã giải quyết hoặc khởi kiện tại Tòa án.

Các thiệt hại có thể bao gồm các khoản như thiệt hại về tài sản hoặc người (nếu có).

Thiệt hại về tài sản sẽ bao gồm một số khoản như tài sản bị mất, bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng, chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại…

Trong trường hợp có gây ra thiệt hại về người thì phải chịu các chi phí bồi thường cho thiệt hại về sức khỏe hoặc tính mạng bị xâm phạm.

(Ảnh minh họa)

Ngoài ra, việc xử phạt đối với hành vi tổ chức thi công xây dựng công trình vi phạm quy định về quản lý chất lượng công trình xây dựng gây lún, nứt hoặc hư hỏng công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình lân cận (mà các bên không thỏa thuận được việc bồi thường theo quy định của pháp luật dân sự); gây sụp đổ hay có nguy cơ gây sụp đổ công trình lân cận nhưng không gây thiệt hại về sức khỏe, tính mạng của người khác như sau: Hành vi xây dựng gây lún, nứt, công trình lân cận có thể bị phạt hành chính đến 30 triệu đồng căn cứ theo các Khoản 1, 2, 3 điều 15 Nghị định 139/2017/NĐ-CP về vi phạm quy định về trật tự xây dựng. Đồng thời bên vi phạm phải có biện pháp khắc phục hậu quả về môi trường, tình trạng ban đầu và tháo dỡ các hạng mục vi phạm.