Vốn đã quen thuộc với vị chua gắt đặc trưng của quả sấu, nhiều người nay đã chuyển sang dùng thanh trà để nấu canh. Điều đặc biệt là thanh trà khi nấu canh lại cho hương vị dịu nhẹ, thanh mát hơn. Thậm chí, nhiều người còn nhận xét rằng hương vị này “còn ngon hơn cả sấu”.

Quả thanh trà

Mặc dù ở miền Bắc chưa phổ biến bằng sấu, thanh trà đang ngày càng được ưa chuộng nhờ hương vị đặc trưng và giá cả hợp lý, chỉ khoảng 50.000 - 65.000 đồng/kg.

Từ quả dại đến đặc sản nức tiếng

Thanh trà, còn có tên gọi khác là sơn trà hay chanh chà, là một loại cây ăn quả nhiệt đới thuộc họ Xoài (Anacardiaceae), với tên khoa học là Bouea gandaria. Có nguồn gốc từ Đông Nam Á, cây từng mọc hoang ở vùng đồi núi Việt Nam trước khi được người dân, đặc biệt là ở các tỉnh miền Tây Nam Bộ, đưa về trồng trong vườn nhà.

Cây thanh trà là cây thân gỗ lớn, có thể cao đến 8-10m, tán rộng. Quả có hình dáng tựa quả trứng gà nhỏ, vỏ dày, chuyển từ màu xanh sang vàng cam rực rỡ khi chín. Bên trong là phần cơm mọng nước với vị chua ngọt hài hòa, không chỉ lý tưởng cho món canh chua mà còn có thể chế biến thành nước giải khát thơm ngon.

Không chỉ hấp dẫn về mặt ẩm thực, thanh trà còn là một nguồn dinh dưỡng dồi dào. Các chuyên gia cho biết loại quả này chứa ít calo nhưng giàu chất xơ, vitamin A, B6 và nhiều khoáng chất thiết yếu, giúp hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện thị lực và tăng cường hệ miễn dịch.

Ngoài giá trị ẩm thực và sức khỏe, cây thanh trà còn mang nhiều ý nghĩa tốt đẹp trong phong thủy. Với tán lá xanh quanh năm và những chùm quả chín vàng óng, cây được xem là biểu tượng của sự sung túc, thịnh vượng.

“Trong phong thủy, màu vàng cam của quả này là màu của tài lộc, của năng lượng tích cực và sự phát triển”, một nhận định cho hay. Những chùm quả sai trĩu cành còn được xem là biểu tượng của sự đơm hoa kết trái, mang đến điềm lành về con cháu, công danh và sự thành đạt.

Chính vì lẽ đó, nhiều gia đình chọn trồng thanh trà không chỉ để lấy bóng mát, làm đẹp không gian mà còn để mang may mắn vào nhà. Đặc biệt, đây là cây lâu năm, trồng một lần có thể thu hoạch cả đời. Mỗi mùa quả chín, cây sai trĩu cành đến mức cả họ ăn cũng chẳng hết.

Hướng dẫn trồng và chăm sóc cây thanh trà tại nhà

Để sở hữu một cây thanh trà trĩu quả, người trồng có thể tham khảo các kỹ thuật chăm sóc đơn giản sau:

Nhân giống: Có thể gieo hạt (cho quả sau khoảng 10 năm) hoặc chiết cành (cho quả sau 3-5 năm). Để cây đạt năng suất cao nhất, cần khoảng 20-50 năm phát triển.

Đất trồng: Cây ưa đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng và thoát nước tốt như đất thịt, đất phù sa, đất đỏ bazan. Độ pH lý tưởng từ 5,5 - 6,5.

Ánh sáng: Là cây ưa sáng, cần trồng ở nơi có đủ ánh nắng mặt trời.

Tưới nước: Tưới đều đặn mỗi ngày vào mùa khô, đặc biệt trong tháng đầu tiên. Giảm lượng nước vào mùa mưa để tránh ngập úng.

Bón phân:

Bón lót: Dùng 1-3kg phân hữu cơ cho mỗi hố trước khi trồng 20 ngày.

Năm đầu: Bón thúc 0,5-1kg NPK 20-20-15 mỗi gốc, lặp lại sau 3-4 tháng.

Năm thứ hai: Bón 0,3-0,5kg NPK 20-20-15 hoặc 16-16-8 vào đầu và cuối mùa mưa.

Từ năm thứ ba (khi cây có quả): Bón 4 lần/năm (sau thu hoạch, trước ra hoa, sau đậu quả 1 tháng, và khi quả ổn định) với liều lượng 0,5-1kg NPK/gốc mỗi lần.

Cắt tỉa: Cắt tỉa cành rậm rạp 2-3 tháng/lần để tạo tán lá thông thoáng, giúp cây phát triển tốt hơn.