Theo Luật Nghĩa vụ quân sự, việc trốn tránh nghĩa vụ quân sự (NVQS) là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý nghiêm khắc. Dưới đây là những quy định cụ thể về các hành vi bị nghiêm cấm và mức xử phạt theo quy định hiện hành.

Các hành vi bị nghiêm cấm trong NVQS

Theo Điều 10 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, các hành vi sau đây bị nghiêm cấm trong thực hiện NVQS:

Trốn tránh thực hiện NVQS.

Chống đối, cản trở việc thực hiện NVQS

Gian dối trong khám sức khỏe NVQS

Lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái quy định về NVQS

Sử dụng hạ sĩ quan, binh sĩ trái quy định của pháp luật.

Xâm phạm thân thể, sức khỏe; xúc phạm danh dự, nhân phẩm của hạ sĩ quan, binh sĩ.

Theo Luật Nghĩa vụ quân sự, việc trốn tránh nghĩa vụ quân sự (NVQS) là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý nghiêm khắc. Ảnh minh hoạ

Phạt tù tới 5 năm đối với công dân trốn NVQS

Xử phạt vi phạm quy định về đăng ký NVQS

Theo Điều 4 Nghị định 120/2013/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Khoản 9 Điều 1 Nghị định 37/2022/NĐ-CP, mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm quy định về đăng ký NVQS được quy định như sau:

Phạt cảnh cáo đối với hành vi không đăng ký NVQS lần đầu đối với công dân nam đủ 17 tuổi trong năm thuộc diện phải đăng ký NVQS.

Phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

Không đăng ký NVQS lần đầu (trừ trường hợp đã bị phạt cảnh cáo).

Không thực hiện đăng ký phục vụ trong ngạch dự bị theo quy định.

Không đăng ký NVQS bổ sung khi có thay đổi về chức vụ công tác, trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, tình trạng sức khỏe hoặc các thông tin liên quan khác.

Không thực hiện đăng ký NVQS khi thay đổi nơi cư trú, nơi làm việc hoặc học tập theo quy định.

Không thực hiện đăng ký NVQS tạm vắng theo quy định.

Ngoài việc bị phạt tiền, cá nhân vi phạm bắt buộc phải thực hiện đăng ký NVQS theo quy định.

Vi phạm quy định về kiểm tra, khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự

Theo Điều 6 Nghị định 120/2013/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 37/2022/NĐ-CP), các hành vi vi phạm liên quan đến kiểm tra, khám sức khỏe NVQS nhằm trốn tránh nghĩa vụ sẽ bị xử lý như sau:

Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với cá nhân không có mặt đúng thời gian hoặc địa điểm kiểm tra, khám sức khỏe theo lệnh gọi của Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện, mà không có lý do chính đáng, theo quy định của Luật Nghĩa vụ quân sự 2015.

Phạt tiền từ 12.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi cố ý không nhận lệnh gọi kiểm tra, khám sức khỏe NVQS mà không có lý do chính đáng.

Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với các hành vi:

Gian dối để làm sai lệch kết quả phân loại sức khỏe nhằm trốn tránh NVQS.
Đưa tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác (trị giá dưới 2.000.000 đồng) cho cán bộ, nhân viên y tế hoặc người khác để làm sai lệch kết quả phân loại sức khỏe.
Phạt tiền từ 25.000.000 đồng đến 35.000.000 đồng đối với hành vi không chấp hành lệnh gọi kiểm tra, khám sức khỏe NVQS.

Vi phạm quy định về nhập ngũ

Theo Điều 7 Nghị định 120/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 37/2022/NĐ-CP), các hành vi vi phạm liên quan đến nhập ngũ nhằm trốn tránh NVQS sẽ bị xử phạt như sau:

Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với cá nhân không có mặt đúng thời gian hoặc địa điểm tập trung ghi trong lệnh gọi nhập ngũ, mà không có lý do chính đáng.

Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi gian dối nhằm trốn tránh lệnh gọi nhập ngũ sau khi đã có kết quả khám tuyển sức khỏe đủ điều kiện nhập ngũ.

Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng đối với hành vi không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ, trừ các trường hợp đã được quy định ở trên.

Ngoài xử phạt hành chính, cá nhân vi phạm còn bị buộc thực hiện NVQS theo quy định.

Công dân trốn NVQS có thể bị phạt tù tối đa đến 5 năm. Ảnh: Lao Động

Có thể bị xử lý hình sự

Ngoài các mức phạt hành chính, Điều 332 Bộ luật Hình sự quy định về chế tài đối với hành vi trốn tránh NVQS, cụ thể như sau:

Cá nhân không chấp hành quy định về đăng ký NVQS, không thực hiện lệnh gọi nhập ngũ, lệnh gọi tập trung huấn luyện, đã từng bị xử phạt hành chính hoặc kết án về hành vi này mà chưa được xóa án tích, vẫn tiếp tục vi phạm thì có thể bị:

Phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm

Hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm

Nếu phạm tội trong các trường hợp sau đây, mức phạt có thể lên đến từ 01 năm đến 05 năm tù:

Tự gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe để trốn tránh NVQS.

Phạm tội trong thời chiến.

Lôi kéo người khác cùng vi phạm.