Nhà văn Mạc Ngôn từng nói: "Đồ rẻ thì mua ở cửa hàng của người quen, vừa đáp ứng nhu cầu vừa bồi đắp tình cảm. Đồ đắt thì mua ở cửa hàng của người lạ, thuận tiện cho việc mặc cả. Tuyệt đối đừng làm ngược lại".

Lời khuyên tưởng chừng đơn giản này lại chứa đựng triết lý sâu sắc về cách ứng xử trong đời sống và mua bán.

Lời khuyên của Mạc Ngôn không chỉ giúp tối ưu lợi ích khi tiêu dùng mà còn khéo léo gìn giữ các mối quan hệ trong đời sống

Với những món hàng giá trị nhỏ, mua ở cửa hàng quen là cơ hội để duy trì sự kết nối. Mối quan hệ quen biết vốn đã có nền tảng tin tưởng, việc ghé mua vài gói bánh, chiếc kẹp tóc hay vài vật dụng lặt vặt không chỉ đáp ứng nhu cầu cá nhân mà còn là dịp trao đổi, hỏi han, khiến tình cảm thêm khăng khít.

Ngược lại, với các món đồ giá trị cao, giao dịch tại cửa hàng của người lạ lại có lợi thế về thương lượng. Không bị ràng buộc bởi yếu tố tình cảm, đôi bên sẽ tập trung vào giá trị thực của hàng hóa. Người mua có thể thoải mái mặc cả, so sánh giá và đưa ra yêu cầu mà không lo làm phật ý đối phương. Chẳng hạn khi mua điện thoại, trang sức hay đồ điện tử, sự thẳng thắn và chiến thuật đàm phán thường dễ phát huy hiệu quả hơn ở nơi không quen biết.

Để vận dụng tốt nguyên tắc này, trước hết người tiêu dùng cần xác định rõ nhu cầu và khả năng chi trả. Với hàng hóa thiết yếu, giá trị thấp như kem đánh răng, giấy vệ sinh hay thực phẩm thông dụng, có thể ưu tiên cửa hàng quen. Nhưng với sản phẩm đắt tiền, hãy tham khảo thị trường, tìm hiểu kỹ ưu nhược điểm từng loại để có cơ sở thương lượng giá ở những nơi mới.

Tuy nhiên, dù mua ở đâu, yếu tố tôn trọng và thiện chí vẫn phải đặt lên hàng đầu. Khi giao dịch với người quen, đừng vì tình cảm mà khiến họ chịu thiệt. Nếu được giảm giá nhiều, có thể mua thêm, giới thiệu bạn bè hoặc quảng bá giúp cửa hàng như một cách đền đáp. Còn khi mặc cả ở cửa hàng lạ, cần giữ thái độ lịch sự, tránh gay gắt để không làm mất thiện cảm.

Cuối cùng, như Mạc Ngôn nhắc nhở, mua sắm không chỉ là chuyện tiền bạc mà còn là một hình thức giao tiếp. Nếu biết cân bằng giữa lợi ích vật chất và sự gắn kết tinh thần, chúng ta không chỉ có được món hàng ưng ý mà còn giữ cho các mối quan hệ thêm bền chặt.