Trong kỳ nghỉ hè, cậu cháu trai từ quê lên thành phố xin làm thêm. Một lần tôi đưa cháu đi khám răng, bác sĩ phát hiện có đến 8 chiếc răng sâu. Ngạc nhiên, tôi hỏi: "Răng đau sao không nói với mẹ?". Cháu chỉ cười, bảo rằng nói ra cũng vô ích vì gia đình khó khăn, đi chữa tốn kém, mẹ lại than phiền. Thậm chí trước đó cháu từng mắc bệnh dạ dày, bác sĩ dặn phải tái khám nhưng mẹ đành bỏ qua vì không có tiền.

(Ảnh minh họa)

Nghe cháu kể, tôi thực sự xót xa. Cháu quen chịu đựng, không dám bày tỏ vì sợ trở thành gánh nặng. Thực tế, kinh tế gia đình không dư dả, chỉ một khoản chi vài trăm nghìn cũng thành áp lực lớn.

Một giáo viên từng chia sẻ với tôi: "Dù tất cả học sinh đều mặc đồng phục, nhưng chỉ cần quan sát, có thể nhận ra gia đình nào khá giả, gia đình nào chật vật". Sự khác biệt ấy không chỉ nằm ở tiền bạc, mà ở thái độ cha mẹ dành cho con.

Ví dụ, khi nhà trường tổ chức dã ngoại, nhiều phụ huynh không thiếu tiền nhưng lại liên tục than phiền: "Sao đi chơi mà tốn kém vậy?", ngay trước mặt con. Những lời kêu ca ấy in sâu vào tâm trí, khiến trẻ dần hình thành mặc cảm nghèo khó. Trong môi trường học đường như một xã hội thu nhỏ, sự so sánh càng khiến trẻ dễ sinh tự ti, từ chiếc đồng hồ, đôi giày cho đến hộp bút.

Gia đình giàu hay nghèo không chỉ ở tiền bạc, mà thể hiện rõ trên con trẻ qua cách các em ứng xử, giao tiếp và tự tin trong trường lớp (Ảnh minh họa)

Ba đặc điểm dễ thấy ở trẻ có hoàn cảnh khó khăn

Hay tìm cách làm vừa lòng người khác

Trẻ thường rụt rè, khi nói chuyện với thầy cô hay bạn bè đều có vẻ "nịnh nọt", thiếu tự tin. Nguyên nhân có thể do gia đình thiếu thốn về kinh tế hoặc tình cảm như cha mẹ đi làm xa, ông bà nuôi dưỡng, trẻ không được quan tâm đầy đủ.

(Ảnh minh họa)

Ngại thể hiện bản thân

Dù biết đáp án, các em ít khi chủ động giơ tay phát biểu. Trong giao tiếp, trẻ thường cúi đầu, e dè, sợ mình bị đánh giá thua kém.

(Ảnh minh họa)

Thích soi mói, bắt lỗi người khác

Đây là cách một số trẻ che giấu sự tự ti. Khi chỉ ra khuyết điểm của người khác, các em cảm thấy bản thân "bình thường", từ đó tạm thời khỏa lấp sự thiếu thốn trong lòng.

(Ảnh minh họa)

Cha mẹ có thể chưa giàu, nhưng đừng để con thấy mình nghèo

Điều kiện kinh tế có thể khó thay đổi ngay, nhưng cha mẹ hoàn toàn có thể bù đắp cho con bằng tình thương và cách ứng xử. Thay vì kêu ca, than thở trước mặt trẻ, hãy tìm giải pháp phù hợp. Chẳng hạn, tôi đưa cháu đến một phòng khám răng, chỉ tốn 80 nghìn đồng/chiếc, chất lượng vẫn đảm bảo vì hiện nay có nhiều cơ sở cạnh tranh, chi phí hợp lý.

(Ảnh minh họa)

Điều quan trọng nhất là đừng gieo vào lòng con cảm giác "nhà mình nghèo nên mình không xứng đáng". Bởi sự tổn thương về lòng tự trọng sẽ đi theo các em rất lâu và trở thành rào cản trong quá trình trưởng thành.