Nhộng muồng là đặc sản Bana

Hằng năm, vào cuối tháng 3 âm lịch, khi tiết trời ấm lên, người dân huyện Vĩnh Thạnh (tỉnh Bình Định cũ, nay thuộc Gia Lai) lại bước vào mùa bắt nhộng muồng là nguyên liệu chế biến món ăn dân dã được xem là đặc sản của người Bana. Mùa nhộng kéo dài chừng nửa tháng, người dân tranh thủ lên rẫy, vào rừng tìm bắt. Công việc tuy đơn giản nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn, bởi phải vạch từng tán lá để chọn những con nhộng non, mập, có màu xanh mướt.

Nhộng sau khi mang về được rửa sạch và chế biến thành nhiều món ăn độc đáo.

Phổ biến nhất là nhộng rang mỡ, vàng giòn, thơm ngậy và bùi. Ngoài ra, đồng bào Bana còn luộc nhộng chấm muối tiêu chanh, xào với lá é rừng, hoặc nấu cháo tùy khẩu vị.

Những buổi chiều sau một ngày đi rẫy, cả nhà quây quần bên mâm cơm, cùng thưởng thức đĩa nhộng rang nóng hổi, béo bùi đó là nét đẹp giản dị, đậm đà của ẩm thực Bana ở huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định cũ, nay là tỉnh Gia Lai mới (sau sáp nhập 2 tỉnh Bình Định, Gia Lai cũ).

Hàng năm, khoảng cuối tháng ba đầu tháng tư, trong cái nắng chang chang của mùa khô ở các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên, từng đàn bướm vàng từ đâu bay đến đậu rợp trên những hàng muồng um tùm.

Đây là mùa bướm vàng sinh sản. Bướm vàng đẻ trứng ở mặt sau của lá cây, nhất là lá cà phê, tàu lá chuối, xây muồng và chỉ ít ngày sau, trứng nở thành những con sâu bám đầy trên những cành muồng tươi tốt.

Mùa con sâu muồng, chỉ cần dạo một lát qua những gốc muồng là có cả tô sâu muồng đầy tú hụ sẵn sàng làm các món ăn đặc sản cả làng.

Cách làm món đặc sản cả làng từ con sâu muồng rất đơn giản. Sâu muồng nhặt về, để chừng nửa buổi cho sâu tiêu hết phân trong ruột rồi rửa qua cho sạch, để ráo nước.

Đợi cho chảo nóng già, phi hành mỡ cho thơm rồi cho sâu muồng vào xào, đảo nhẹ tay để tránh sâu bị giập nát. Nêm một chút muối và bột ngọt cho vừa ăn.

Nếu muốn, có thể rắc thêm một ít lá chanh thái chỉ và một vài lát ớt tươi vào dĩa sâu muồng xào.

Nhưng với những người đã quen ăn con động vật này thì không cần thêm gia vị gì cả, cứ xào không như vậy mới giữ được hương vị riêng của món này. Khi xào để nhỏ lửa, thấy mình sâu săn lại là được.