Căn cứ theo Nghị định 140 ban hành ngày 12/6, Chính phủ quy định về phân cấp nhiệm vụ, quyền hạn giữa UBND cấp tỉnh và xã trong lĩnh vực quản lý của Bộ Xây dựng. Việc điều chỉnh này diễn ra sau khi Quốc hội chốt cả nước còn 34 tỉnh, thành phố.

Chính quyền cấp xã mới trên cả nước sẽ chính thức hoạt động từ 1/7. Theo đó từ thời gian này, UBND cấp xã sẽ là cơ quan cấp giấy phép và chấp thuận địa điểm xây dựng với một số loại công trình theo quy định. Cơ quan này cũng chịu trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ và xác minh quy hoạch theo luật định.

Chẳng hạn, với nhà ở xã hội, chính quyền xã sẽ tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ đăng ký mua, thuê hoặc thuê mua; xác nhận điều kiện về thu nhập, nhà ở. Ngoài ra, cấp xã còn phối hợp xác nhận thông tin ghi trong sổ đỏ, công khai thông tin dự án và giám sát, tổ chức cưỡng chế thu hồi nhà (nếu có).

Cấp xã được cấp phép xây dựng từ ngày 1/7 (Ảnh minh họa).

HĐND cấp xã cũng có thể quyết định vốn cho vay ưu đãi phát triển nhà ở xã hội từ ngân sách địa phương, Quỹ phát triển nhà ở hoặc nguồn hợp pháp khác.

Theo Nghị quyết thí điểm một số chính sách đặc thù thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, chính quyền các tỉnh, thành xây dựng tiêu chí phù hợp thực tiễn địa phương để xét duyệt người được mua, thuê mua nhà ở xã hội.

Trước đây, cấp xã được cấp giấy phép xây dựng cho một số công trình nhỏ, quản lý nhà ở trên địa bàn... Việc phân quyền nhiều hơn cho cấp này giúp rút ngắn quy trình, giảm tải cho cấp trên và tăng tính chủ động trong quản lý tại địa phương.

Người dân không còn phải đi xa để xin cấp phép hay xác nhận hồ sơ, từ đó tiết kiệm thời gian và chi phí. Đồng thời, quy định mới cũng thúc đẩy chính quyền cấp xã nâng cao năng lực, cải thiện quy trình xử lý hồ sơ, góp phần đẩy mạnh cải cách hành chính.