Theo GS.TS Nguyễn Minh Hà - Hiệu trưởng Trường Đại học Mở TP.HCM, ngành Công nghệ sinh học không chỉ là chiến lược khoa học, mà còn là một trụ cột quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia. Tại Việt Nam, lĩnh vực này đã và đang tạo ra giá trị đa chiều, từ kinh tế, y tế cho đến bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống cho cộng đồng.

PGS.TS Nguyễn Ngọc Bảo Châu - Trưởng khoa Công nghệ Sinh học, Trường Đại học Mở TP.HCM - nhấn mạnh, trong bối cảnh nền kinh tế xanh và quá trình chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, nhu cầu nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghệ sinh học đang tăng nhanh.

Không chỉ đóng vai trò trung tâm trong lĩnh vực y dược như phát triển vaccine, sinh phẩm chẩn đoán hay liệu pháp điều trị mới, công nghệ sinh học còn lan tỏa rộng rãi đến nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp thực phẩm, môi trường và cả công nghệ vật liệu mới.

Các nhà khoa học dự hội thảo tìm hiểu nghiên cứu thuộc lĩnh vực công nghệ sinh học

Bà Châu chỉ ra, hiện nay doanh nghiệp, khu công nghiệp, trung tâm nghiên cứu đều đang ‘khát’ nguồn nhân lực vừa có nền tảng lý thuyết vững, vừa giỏi thực hành và đặc biệt là sở hữu tư duy đổi mới sáng tạo. Việc làm không thiếu, vấn đề là đào tạo sao cho đúng và đủ.

Dù tiềm năng lớn, thực tế cho thấy ngành công nghệ sinh học đang gặp không ít khó khăn trong tuyển sinh. Một nguyên nhân được chỉ ra là sự hiểu lầm phổ biến từ phía học sinh và phụ huynh rằng đây là ngành thiên về nghiên cứu thuần túy, ít cơ hội việc làm, chủ yếu làm trong phòng thí nghiệm.

PGS.TS Bảo Châu - cho rằng, công tác truyền thông định hướng ngành nghề còn hạn chế, chưa thể hiện hết tính ứng dụng rộng rãi và nhu cầu nhân lực lớn của ngành.

Trước thực trạng đó, Trường Đại học Mở TP.HCM đang đẩy mạnh các hoạt động hướng nghiệp sớm tại các trường THPT, giúp học sinh có góc nhìn toàn diện và đúng đắn hơn. Song song, nhà trường tích cực kết nối doanh nghiệp để triển khai mô hình đào tạo “gắn liền với việc làm” từ đầu khóa học. Các chương trình kiểm định chất lượng, trao đổi sinh viên quốc tế, tổ chức chuyên đề khoa học cũng được chú trọng phát triển.

Theo một số chuyên gia, hướng phát triển ngành công nghệ sinh học theo mô hình liên ngành - kết hợp cùng kinh doanh, công nghệ dữ liệu, môi trường… để tăng khả năng thích ứng và tạo ra đột phá trong ứng dụng thực tế.

Công nghệ sinh học là ngành học tiềm năng, song hiện nay đang khan hiếm sinh viên. Ảnh: Tổng hợp

Sinh viên sẽ được tạo điều kiện tham gia các học phần thực hành, đồ án và thực tập tại doanh nghiệp, viện nghiên cứu hay các trang trại ứng dụng công nghệ cao, từ đó rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu tuyển dụng.

Các báo cáo tại hội thảo cũng cho thấy vai trò trọng yếu của công nghệ sinh học trong việc giải quyết các thách thức thực tiễn như an toàn thực phẩm, chăm sóc sức khỏe, khủng hoảng môi trường, tận dụng tài nguyên sinh học… Sự giao thoa giữa sinh học, hóa học, y học, nông nghiệp, công nghệ thông tin và công nghệ vật liệu ngày càng trở nên rõ nét và cần được phát huy.

Theo khảo sát, hiện nay Kỹ sư công nghệ sinh học có mức lương khá ổn định, dao động từ khoảng 12.000.000- 30.000.000 VNĐ/tháng, tuỳ vào kinh nghiệm và trình độ chuyên môn.