Cá rô phi là tên thông thường của một nhóm loài cá nước ngọt phổ biến, nhưng một số loài trong chúng cũng có thể sống trong các môi trường nước lợ hoặc nước mặn, chúng sống chủ yếu tại sông suối, kênh rạch, ao hồ.

Trước đây, cá nhỏ, nhiều xương, ít người ăn, thậm chí còn được dùng làm thức ăn cho gia súc, gia cầm.

Tuy nhiên, trong vài năm gần đây, người dân đã bắt đầu nuôi trồng cá rô phi quy mô lớn, cải thiện chất lượng giống và kỹ thuật chăm sóc. Nhờ đó, thịt cá chắc và có giá trị thương phẩm cao, giúp loài cá từng bị "ghẻ lạnh" này trở thành đặc sản.

Xưa ít ai ăn cá rô phi nhưng nay phơi khô lại thành đặc sản.

Hiện cá rô phi được bán phổ biến tại các chợ dân sinh, siêu thị với mức giá khá dễ chịu: 40.000 - 70.000 đồng/kg, tùy theo loại. Ngoài cá tươi, nhiều hộ dân còn chế biến cá rô phi một nắng hoặc cá khô để tăng giá trị, bán ra thị trường với giá từ 180.000 - 200.000 đồng/kg.

Tại thị trường quốc tế, cá rô phi là một trong những loài cá thịt trắng được ưa chuộng. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), năm 2024, sản lượng nuôi cá rô phi ở Việt Nam đạt 300 nghìn tấn, tương đương với năm 2023. Diện tích nuôi cá rô phi đạt 30 nghìn ha, không thay đổi so với năm 2023.

Theo số liệu Hải quan Việt Nam, xuất khẩu cá rô phi Việt Nam, bao gồm cả cá rô phi (tilapia) và cá diêu hồng (red tilapia) trong 2 tháng đầu năm 2025 đạt 7 triệu USD, giảm 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, riêng xuất khẩu cá rô phi tăng 93%, đạt hơn 5 triệu USD, xuất khẩu cá điêu hồng giảm 70%, giá trị đạt hơn 1,4 triệu USD.

Mỹ là trường tiêu thụ nhiều nhất các sản phẩm cá rô phi Việt Nam. Tổng giá trị xuất khẩu cá rô phi sang Mỹ trong 2 tháng đầu năm 2025 đạt gần 3 triệu USD, tăng 105% so với cùng kỳ năm ngoái, và tăng trưởng đều ở mỗi tháng.

Sản phẩm cá rô phi xuất khẩu chủ lực của Việt Nam là phile và các loại thịt cá rô phi (không bao gồm chả cá và surimi) thuộc mã 0304 và cá rô phi tươi/đông lạnh thuộc mã 0302 và 0303. Giá trị xuất khẩu 2 sản phẩm này trong hai tháng đầu năm 2025 lần lượt đạt hơn 3 triệu USD và 2 triệu USD.

Không chỉ được ưa chuộng nhờ giá rẻ, cá rô phi còn ghi điểm nhờ đa dạng cách chế biến và hương vị gần gũi, thân quen. Một số món ăn dân dã mà hấp dẫn từ cá rô phi gồm: Cá rô phi kho tộ; Cá rô phi nấu canh chua; Cá rô phi chiên giòn; Bún cá rô phi;...