Sắn dây là loại cây thuộc nhóm dây leo sống lâu năm. Thân cây dạng dây leo dài, với rễ phát triển thành củ dài và to, đường kính khoảng 6 - 8 cm và dài khoảng 15 cm. Củ sắn dây có chứa đựng nhiều bột, mang mùi thơm nhẹ, vị ngọt và có tính mát. Củ sắn dây thường được thu hoạch vào cuối tháng 10 và kết thúc vào tháng 4 năm sau. Sau khi thu hoạch, người ta đào củ về, rửa sạch, gọt vỏ, cắt khúc để luộc ăn hoặc phơi khô để làm bột sắn dây tích trữ lâu ngày.

Trong bột sắn dây, thành phần tinh bột chiếm khoảng 12 - 15%. Bên cạnh đó, bột sắn dây còn chứa các isoflavone là các hoạt chất tự nhiên có tác dụng tương tự như estrogen, hỗ trợ cải thiện nội tiết tố, làm đẹp da và duy trì vóc dáng cho phụ nữ. Ngoài ra, bột sắn dây còn chứa hoạt chất puerarin giúp giãn mạch, chống oxy hóa và bảo vệ tim, chất daidzein giúp giãn cơ, và chất genistein giúp giảm mỡ bụng, chống oxy hóa và cải thiện vóc dáng.

Công dụng của bột sắn dây

Công dụng nổi bật của sắn dây là thanh nhiệt, giải độc, sinh tân chỉ khát (tạo nước bọt, giảm khô miệng), tiêu rượu, chỉ tiêu chảy và hạ huyết áp. Bột sắn dây là sản phẩm chế biến từ củ sắn dây tươi, loại cây thuốc quý mọc nhiều ở vùng trung du và miền núi phía Bắc Việt Nam.

Lương y Nguyễn Trung Hái cho biết, sắn dây không chỉ là thực phẩm thông thường mà còn là dược liệu quý trong y học cổ truyền, đặc biệt phù hợp với mùa hè khí nóng bốc lên, làm hao tổn âm dịch.

Việc dùng bột sắn dây pha nước mát mỗi ngày giúp làm dịu cơ thể, hỗ trợ đào thải độc tố qua mồ hôi và nước tiểu, phòng ngừa táo bón, nổi mẩn và các bệnh lý do nhiệt gây ra.

Bên cạnh đó, hoạt chất puerarin trong bột sắn dây có tác dụng hạ huyết áp nhẹ, giãn mạch, cải thiện tuần hoàn máu não, tốt cho người cao huyết áp và người hay đau đầu, chóng mặt do thời tiết oi nóng.

Bột sắn dây có rất nhiều công dụng cho sức khỏe (Ảnh minh họa).

Đặc biệt, bột sắn dây còn là “bài thuốc” hiệu quả trong giải rượu. Khi uống rượu quá mức, cơ thể nóng bừng, gan hoạt động quá tải, thì ly bột sắn dây pha nước chanh có thể giúp làm mát gan, thúc đẩy quá trình chuyển hóa ethanol và giảm cảm giác nôn nao.

Phụ nữ có thể dùng bột sắn dây để làm đẹp da, giảm mụn do nhiệt, vì chất isoflavone trong sắn dây có tác dụng tương tự estrogen, giúp cân bằng nội tiết và chống oxy hóa.

Lưu ý khi dùng bột sắn dây

Lương y Nguyễn Trung Hái cũng lưu ý một số điều quan trọng khi sử dụng bột sắn dây. Bạn không nên pha bột bằng nước quá nóng vì sẽ làm vón cục, mất tác dụng giải nhiệt, ngược lại nước quá lạnh cũng khó hòa tan.

Tốt nhất là bạn dùng nước ấm ấm, có thể thêm vài giọt nước chanh tươi, không nên cho quá nhiều đường. Đặc biệt, không nên uống bột sắn dây sống (chưa pha chế) với liều cao vì dễ gây đầy bụng, lạnh bụng, tiêu chảy nhất là với người tỳ vị hư hàn, phụ nữ đang mang thai hoặc trẻ em dưới 1 tuổi.

(Ảnh minh họa)

Bột sắn dây nên dùng với liều lượng khoảng 10-15g mỗi lần, ngày 1–2 lần là đủ. Không nên uống liên tục trong nhiều tuần, mà chỉ nên dùng khi thời tiết oi bức, cơ thể có dấu hiệu nhiệt. Ngoài ra, cần chọn loại bột sắn dây nguyên chất, không pha tạp, không tẩy trắng để đảm bảo an toàn và hiệu quả sử dụng.