Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 151/2025/NĐ-CP quy định về phân định thẩm quyền giữa chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai. Nghị định sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.

Theo đó, chỉ còn ít ngày nữa, hàng loạt chính sách mới liên quan đến quản lý đất đai sẽ được áp dụng, trong đó đáng chú ý là việc mở rộng thẩm quyền cho cấp xã.

Lần đầu tiên: UBND cấp xã được cấp sổ đỏ

Theo Điều 18 Nghị định 151, lần đầu tiên UBND cấp xã được trao quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho người dân trong một số trường hợp nhất định.

Cụ thể, đối tượng áp dụng gồm hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ổn định, đủ điều kiện cấp sổ đỏ theo quy định pháp luật.

Điều kiện gồm đất không có tranh chấp, phù hợp quy hoạch và không vi phạm pháp luật về đất đai.

Thời gian giải quyết thủ tục cấp sổ đỏ lần đầu tại UBND cấp xã là không quá 3 ngày làm việc, theo quy định tại Phụ lục I của Nghị định.

Từ ngày 1/7, Nghị định 151/2025/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực. Ảnh minh họa

Nhiều thẩm quyền từ cấp huyện chuyển về cấp xã

Điều 5 của Nghị định quy định UBND cấp huyện được phép ủy quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện nhiều nội dung quan trọng như:

- Phê duyệt phương án sử dụng đất.

- Quyết định thu hồi đất, thông báo thu hồi đất.

- Phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

- Phê duyệt phương án và kinh phí cưỡng chế thu hồi đất.

Ngoài ra, cấp xã còn có quyền xác nhận mảnh trích đo địa chính phục vụ cấp sổ đỏ theo điểm b khoản 2 Điều 17.

Chủ tịch UBND cấp xã có quyền giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất

Theo Điều 10 Nghị định 151, Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền:

- Giao đất không thu tiền sử dụng đất (theo Điều 118 Luật Đất đai).

- Giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất đối với cá nhân hoặc cộng đồng dân cư (quy định tại Điều 123 và Điều 178 Luật Đất đai).

Cấp xã giải quyết tranh chấp đất đai

Theo Mục VIII Nghị định 151, Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp đất đai khi:

- Các bên tranh chấp không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất.

- Tranh chấp không đủ điều kiện để khởi kiện tại Tòa án.

- Thời hạn giải quyết tối đa là 45 ngày kể từ ngày thụ lý hồ sơ, có thể gia hạn thêm 10 ngày đối với các xã miền núi, biên giới hoặc hải đảo.

Doanh nghiệp làm việc trực tiếp với cấp xã

Từ ngày 1/7/2025, doanh nghiệp có thể làm việc trực tiếp với UBND cấp xã khi thực hiện nhiều thủ tục về đất đai. Cụ thể:

- Đối với các dự án có quy mô nhỏ, cấp xã được thẩm quyền phê duyệt phương án góp đất, cho thuê đất, giao đất (theo Điều 5 và Điều 10 Nghị định 151).

- Được chấp thuận phương án sử dụng đất kết hợp, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, sử dụng đất nông nghiệp… theo quy định tại điểm a, b khoản 1 Điều 5 và điểm p khoản 3 Điều 10.

Đặc biệt, các doanh nghiệp được miễn toàn bộ tiền thuê đất trong cả thời hạn thuê sẽ nộp hồ sơ và thực hiện thủ tục trực tiếp tại cấp xã theo điểm d khoản 3 Điều 10.

Chủ tịch UBND tỉnh được mở rộng thẩm quyền

Nghị định cũng mở rộng thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Theo điểm d khoản 1 Điều 9, Chủ tịch tỉnh được quyền:

- Giao đất, cho thuê đất

- Quyết định chuyển mục đích sử dụng đất đối với tổ chức, cá nhân

- Xác định hình thức sử dụng đất phù hợp với dự án

Ngoài ra, theo Điều 4 Nghị định 151, việc quyết định sử dụng đất có mặt nước là hồ, đầm nằm trên địa bàn nhiều xã, phường cũng được chuyển giao cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Không cần xác nhận tình trạng đất không tranh chấp khi làm sổ đỏ

Theo khoản 4 Điều 18, khi cấp sổ đỏ, UBND cấp xã không cần yêu cầu người dân nộp giấy xác nhận về tình trạng không tranh chấp, sự phù hợp với quy hoạch hay tính ổn định trong sử dụng đất như trước đây.