Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư ngày càng định hình rõ nét vai trò của khoa học - công nghệ đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, Việt Nam đang hướng tới việc đầu tư mạnh mẽ hơn cho nguồn nhân lực chất lượng cao. Một trong những bước đi cụ thể là việc Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đề xuất Dự thảo Nghị định quy định chính sách học bổng và sinh hoạt phí dành cho người học các ngành công nghệ chiến lược.

Theo nội dung dự thảo, sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh theo học các ngành thuộc nhóm khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược sẽ có cơ hội nhận học bổng từ 50% đến 100% học phí, tùy theo kết quả học tập. Không chỉ vậy, người học còn được hỗ trợ sinh hoạt phí hằng tháng lên đến 3,63 triệu đồng trong suốt thời gian đào tạo tại cơ sở giáo dục đại học.

Chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo đòn bẩy thu hút nhân lực giỏi, nhất là trong bối cảnh nhiều ngành công nghệ cao đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt kỹ sư, nhà khoa học có trình độ chuyên môn cao và kỹ năng thực tiễn tốt.

Công nghệ nano là một trong những lĩnh vực trọng yếu mà người học sẽ được nhà nước hỗ trợ học bổng và sinh hoạt phí. Ảnh minh họa

Điểm đáng chú ý trong dự thảo lần này là việc Bộ GD-ĐT đưa ra hai phương án danh mục các ngành công nghệ chiến lược được hưởng chính sách hỗ trợ.

Phương án 1 gói gọn trong 5 lĩnh vực trọng yếu: công nghệ sinh học, công nghệ nano, công nghệ vũ trụ, công nghệ môi trường và công nghệ năng lượng tái tạo. Đây là những ngành thường được xem là "xương sống" của công nghệ hiện đại và có tính ứng dụng cao trong giải quyết các thách thức toàn cầu về sức khỏe, môi trường và năng lượng.

Phương án 2 có phạm vi rộng hơn, bao gồm 16 ngành: từ công nghệ thông tin, kỹ thuật phần mềm, điện - điện tử, tự động hóa, vật liệu, an toàn thông tin cho đến công nghệ chế tạo máy, truyền thông đa phương tiện, công nghệ y sinh và khoa học dữ liệu. Phương án này hướng đến việc mở rộng cơ hội tiếp cận chính sách học bổng cho các ngành đang có nhu cầu nhân lực lớn và đóng vai trò cốt lõi trong chiến lược chuyển đổi số quốc gia.

Chính sách học bổng lần này cũng được xây dựng trên cơ sở Quyết định số 1131/QĐ-TTg ngày 12/6 của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược. Theo đó, 11 nhóm công nghệ được xác định có vai trò quan trọng trong định hình tương lai phát triển, bao gồm: trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế ảo/tăng cường, điện toán đám mây, công nghệ lượng tử, dữ liệu lớn, blockchain, mạng 5G/6G, robot và tự động hóa, chip bán dẫn, năng lượng - vật liệu tiên tiến, công nghệ hàng không - vũ trụ, y sinh học, an ninh mạng và khai thác tài nguyên đại dương, lòng đất.