Tại Nghị định 189/2025, quy định chi tiết thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của 14 nhóm cán bộ, vừa có hiệu lực cùng ngày với Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi, thẩm quyền xử phạt hành chính giờ đây được phân định cụ thể hơn, theo từng chức danh công an nhân dân, từ chiến sĩ, trưởng công an xã đến thủ trưởng các đơn vị cảnh sát cơ động và giám đốc công an tỉnh.

Theo đó, trưởng công an cấp xã, lực lượng ở tuyến cơ sở sẽ có quyền phạt tiền đến 50% mức phạt tối đa trong lĩnh vực tương ứng. Đây là bước nâng thẩm quyền đáng kể so với quy định trước, khi mức xử phạt tối đa chỉ dừng ở 10% hoặc một vài triệu đồng, chủ yếu mang tính nhắc nhở. Cùng với quyền này, trưởng công an xã còn được tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm, tước giấy phép, chứng chỉ hành nghề hoặc buộc khắc phục hậu quả nếu cần thiết.

Theo quy định mới, trưởng công an cấp xã có quyền phạt tiền đến 50% mức tối đa, tương đương quyền của giám đốc công an tỉnh (cũ). (Ảnh minh họa)

So sánh với trước đây, mức xử phạt này tương đương với quyền hạn mà giám đốc công an cấp tỉnh (cũ) từng nắm giữ, tạo nên một bước chuyển đáng kể trong việc "trao quyền cho cơ sở" trong quản lý trật tự - an toàn xã hội.

Không chỉ trưởng công an xã, thẩm quyền xử phạt cũng được tăng cho nhiều chức danh khác. Cụ thể, chiến sĩ công an đang thi hành công vụ giờ đây có thể phạt tiền đến 10% mức tối đa (trước đây chỉ 1%, không quá 500.000 đồng) và có quyền tịch thu tang vật, phương tiện nếu giá trị không vượt quá 2 lần mức phạt. Thủ trưởng đơn vị cảnh sát cơ động cấp đại đội được xử phạt đến 20% (so với mức cũ 3%), còn trưởng đồn công an và thủ trưởng cấp tiểu đoàn được nâng lên 30% (từ mức cũ 5%).

Điểm đáng chú ý trong Nghị định 189 là sự phân cấp mạnh mẽ, đi kèm với trách nhiệm rõ ràng của từng cấp, từng người. Trong bối cảnh nhiều vi phạm hành chính xảy ra ở cấp xã, phường như an ninh trật tự, xây dựng trái phép, môi trường, giao thông thì việc giao thêm quyền cho lực lượng công an cơ sở sẽ giúp xử lý kịp thời và răn đe hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, việc trao thêm quyền cũng đi kèm với kỳ vọng về năng lực thực thi công vụ, chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm giám sát. Việc kiểm tra, đánh giá, tập huấn cho lực lượng công an xã sẽ là yếu tố then chốt để đảm bảo quyền lực không bị lạm dụng, và người dân được bảo vệ đúng pháp luật.

Tương tự công an nhân dân, 13 nhóm cán bộ có thẩm quyền xử phạt hành chính còn lại cũng được tăng quyền xử phạt, theo quy định mới.