YαΊΎN SΓO KHΓNG QUΓ Tα»T VΓ CΓ QUΓ NHIα»U CΓNG DỀNG NHΖ― NHIα»U NGΖ―α»I VαΊͺN NGHΔ¨
YαΊΏn sΓ o cΓ³ nghΔ©a lΓ tα» yαΊΏn , tα»« sΓ o α» ΔΓ’y cΓ³ nghΔ©a lΓ sΓ o huyα»t ( nΖ‘i trΓΊ ngα»₯ ) cα»§a chim yαΊΏn .
*** Tα» yαΊΏn kαΊΏt tinh tα»«β¦ nΖ°α»c dΓ£i cα»§a chim yαΊΏn
Vα»i trα» giΓ‘ tα»« 20-50 triα»u Δα»ng/kg, cΓ³ loαΊ‘i ΔαΊ·c biα»t cΓ²n cao hΖ‘n nα»―a thΓ¬ yαΊΏn sΓ o hay chΓnh xΓ‘c hΖ‘n lΓ tα» yαΊΏn, bΓͺn cαΊ‘nh lΓ mα»t trong 8 mΓ³n Δn βcao lΖ°Ζ‘ng mα»Ή vα»β hay βbΓ‘t trΓ’nβ cΓ²n Δược coi nhΖ° βthαΊ§n dượcβ khi chα»ng chαΊ₯t phΓ³ng xαΊ‘, tΔng cΖ°α»ng trΓ nhα», chα»ng lΓ£o hΓ³a, lΓ m giαΊ£m bα»nh cΓΊm, thαΊm chΓ Δiα»u trα» HIV β¦ nhΖ° nhiα»u ngΖ°α»i Δα»n thα»i .
( CΓ³ nhiα»u ngΖ°α»i nα»i tiαΊΏng lΓͺn mαΊ‘ng qu.αΊ£ng c.Γ‘o b.Γ‘n 1 hΕ© nΖ°α»c yαΊΏn cΓ³ 10.000-20.000 vΓ nΓ³i rαΊ±ng tα» lα» yαΊΏn cao trong ΔΓ³ thΓ¬ cΓ‘c bαΊ‘n tα»± hΓ¬nh dung Δược chαΊ₯t lượng ra sao rα»i ΔΓ³ )
Tuy nhiΓͺn, thα»±c tαΊΏ cΓ΄ng dα»₯ng cα»§a yαΊΏn khΓ΄ng nhiα»u nhΖ° Δα»n thα»i vΓ trong thα»±c ΔΖ‘n khoa hα»c cα»§a hαΊ§u hαΊΏt cΓ‘c vαΊn Δα»ng viΓͺn chuyΓͺn nghiα»p trΓͺn thαΊΏ giα»i gαΊ§n nhΖ° khΓ΄ng cΓ³ mΓ³n Δn tα»« tα» yαΊΏn
VΓ o nhα»―ng mΓΉa sinh sαΊ£n trong nΔm, chim yαΊΏn thΖ°α»ng xΓ’y tα» cho mΓ¬nh Δα» chuαΊ©n bα» βnαΊ±m α»β vΓ xΓ’y khoαΊ£ng 35 ngΓ y thΓ¬ xong. Khi βxΓ’yβ, chim yαΊΏn dΓΉng nΖ°α»c dΓ£i Δược tiαΊΏt ra tα»« cαΊ·p tuyαΊΏn dΖ°α»i lΖ°α»‘i βdα»tβ thΓ nh nhα»―ng phiαΊΏn mα»ng sau ΔΓ³ bα»n chΓΊng vΓ o nhau nhΖ° hΓ¬nh cΓ‘i bΓ‘t rα»i βdΓnhβ trΓͺn nhα»―ng vΓ‘ch ΔΓ‘ cheo leo hay mα»m nΓΊi hiα»m trα». ChΓnh vΓ¬ vαΊy mΓ viα»c khai thΓ‘c tα» yαΊΏn tα»± nhiΓͺn rαΊ₯t nguy hiα»m. Mα»i tα» yαΊΏn nαΊ·ng trung bΓ¬nh 7-8g.
TrΓͺn thαΊΏ giα»i, cΓ‘c cΖ°α»ng quα»c vα» yαΊΏn lΓ : NhαΊt BαΊ£n, Trung Quα»c, Triα»u TiΓͺn, Viα»t Namβ¦ Trong ΔΓ³, Viα»t Nam vΓ Trung Quα»c lΓ hai quα»c gia mαΊ‘nh nhαΊ₯t khΓ΄ng chα» vα» yαΊΏn sΓ o tα»± nhiΓͺn mΓ cαΊ£ yαΊΏn sΓ o do con ngΖ°α»i tα»± nuΓ΄i. Sau khi khai thΓ‘c, ngΖ°α»i ta nhαΊn ra rαΊ±ng, khΓ΄ng phαΊ£i tα» yαΊΏn nΓ o cΕ©ng giα»ng nhau mΓ tΓΉy theo βnguyΓͺn liα»uβ lΓ m tα» sαΊ½ phΓ’n loαΊ‘i cΓ‘c tα» yαΊΏn. Tα» yαΊΏn mΓ u trαΊ―ng (bαΊ‘ch yαΊΏn) do chim yαΊΏn βhΓ ngβ tαΊ‘o nΓͺn; CαΊ£ chim yαΊΏn bα» vΓ chim yαΊΏn mαΊΉ cΓΉng lΓ m tα» thΓ¬ gα»i lΓ yαΊΏn Δen do cΓ³ lαΊ«n 10% lΓ΄ng chim. CΓ²n yαΊΏn sΓ o Δược xΓ’y tα»« cαΊ£ dΓ£i vΓ rΓ‘c thΓ¬ gα»i lΓ βyαΊΏn rΓͺuβ.
α» Trung Quα»c mα»i phΓ‘t hiα»n ra loΓ i yαΊΏn βhΓ΄ng trαΊ―ngβ cΓ³ tα» rαΊ₯t lα»n nhΖ°ng ΔαΊΏn 90% lΓ tαΊ‘p chαΊ₯t, 10% phαΊ§n trΔm cΓ²n lαΊ‘i lΓ yαΊΏn sΓ o. TαΊ‘i cΓ‘c hang yαΊΏn α» tα»nh VΓ’n Nam, ngΖ°α»i ta vαΊ«n thΖ°α»ng thu hoαΊ‘ch tα» chim yαΊΏn nΓ y. Cα»© mα»t tα» yαΊΏn thu Δược 10g sợi bα»t yαΊΏn sΓ o. Tuy nhiΓͺn, giΓ‘ trα» thα»±c cα»§a nΓ³ chΖ°a biαΊΏt cα»₯ thα» nhΖ° thαΊΏ nΓ o nΓͺn khi ΔΖ°a ra thα» trΖ°α»ng ngΖ°α»i tiΓͺu dΓΉng rαΊ₯t dα»
bα» nhαΊ§m lαΊ«n khi chα»n mua phαΊ£i yαΊΏn sΓ o nΓ y.
Δα»i vα»i yαΊΏn sΓ o 100% nguyΓͺn chαΊ₯t Δược lαΊ₯y tα»« nΖ°α»c dΓ£i cα»§a chim yαΊΏn mαΊΉ mΓ khΓ΄ng cΓ³ tαΊ‘p chαΊ₯t hay lΓ΄ng chim, lαΊ‘i Δược phΓ’n loαΊ‘i theo mΓ u sαΊ―c, kΓch thΖ°α»c vΓ tαΊ₯t nhiΓͺn tα»« sα»± phΓ’n loαΊ‘i ΔΓ³, giΓ‘ trα» cα»§a tα»«ng loαΊ‘i cΕ©ng khΓ‘c nhau. YαΊΏn loαΊ‘i 1 Δược gα»i lΓ yαΊΏn βquanβ nαΊ·ng 8-15g cΓ³ giΓ‘ tα»« 35-40 triα»u Δα»ng/kg; yαΊΏn βthiΓͺnβ nαΊ·ng 6-7g, giΓ‘ khoαΊ£ng 30-35 triα»u Δα»ng/kg; yαΊΏn βbΓ iβ nαΊ·ng 3-5g giΓ‘ 25-30 triα»u Δα»ng/kg. YαΊΏn βvα»₯nβ vΓ βyαΊΏn Δα»aβ lΓ rαΊ» nhαΊ₯t chα» 8-15 triα»u Δα»ng/kg vΓ¬ cΓ³ nhiα»u tαΊ‘p chαΊ₯t nhαΊ₯t.
NhΖ°ng ΔαΊ―t nhαΊ₯t vΓ¬ nhiα»u dinh dΖ°α»‘ng nhαΊ₯t lΓ yαΊΏn βhuyαΊΏtβ vΓ yαΊΏn βhα»ngβ cΓ³ giΓ‘ tα»i 50 triα»u Δα»ng/kg. Nhα»―ng mΓ u sαΊ―c nΓ y cα»§a yαΊΏn ngΖ°α»i ta cho rαΊ±ng, do vα» trΓ lΓ m tα» mΓ tαΊ‘o nΓͺn mΓ u sαΊ―c cα»§a tα» yαΊΏn. Theo cΓ‘c nhΓ khoa hα»c vΓ giα»i khai thΓ‘c yαΊΏn sΓ o, yαΊΏn βhuyαΊΏtβ vΓ yαΊΏn βhα»ngβ chα» chiαΊΏm 10% tα»ng sαΊ£n lượng tα» yαΊΏn trΓͺn thα» trΖ°α»ng thαΊΏ giα»i. Tuy nhiΓͺn, nhu cαΊ§u sα» dα»₯ng hai loαΊ‘i yαΊΏn nΓ y khΓ΄ng cao.
**** YαΊΏn sΓ o chα» cΓ³ giΓ‘ trα» dinh dΖ°α»‘ng
Trung tΓ’m cΓ΄ng nghα» sinh hα»c, ΔH Thα»§y sαΊ£n vΓ Viα»n CΓ΄ng nghα» Sinh hα»c thuα»c trung tΓ’m khoa hα»c tα»± nhiΓͺn & cΓ΄ng nghα» quα»c gia ΔΓ£ cΓ΄ng bα» thΓ nh phαΊ§n dinh dΖ°α»‘ng cα»§a yαΊΏn sΓ o. Trong ΔΓ³ cΓ³ 18 loαΊ‘i acidamin, mα»t sα» hΓ m lượng rαΊ₯t cao serine, tyrosine, phenylalanine, proline, acid asparticβ¦
NgoΓ i ra, cΓ³ cΓ‘c khoΓ‘ng chαΊ₯t khΓ‘c . Vα»i thΓ nh phαΊ§n dinh dΖ°α»‘ng nhΖ° vαΊy. ThαΊ§y thuα»c nhΓ’n dΓ’n, bΓ‘c sΔ© cao cαΊ₯p Nguyα»
n XuΓ’n HΖ°α»ng, nguyΓͺn chα»§ tα»ch hα»i ΔΓ΄ng y Viα»t Nam vΓ bΓ‘c sΔ© HoΓ ng ΔΓ¬nh LΓ’n, trΖ°α»ng khoa NgoαΊ‘i, Bα»nh viα»n Y hα»c cα» truyα»n trung Ζ°Ζ‘ng khαΊ³ng Δα»nh: yαΊΏn sΓ o chα» cΓ³ giΓ‘ trα» duy nhαΊ₯t vα» dinh dΖ°α»‘ng, ΔαΊ·c biα»t Δα»i vα»i ngΖ°α»i giΓ vΓ trαΊ» em suy dinh dΖ°α»‘ng.
VΓ¬ yαΊΏn sΓ o giΓΊp cho hα» tiΓͺu hΓ³a hoαΊ‘t Δα»ng tα»t, hαΊ₯p thα»₯ hiα»u quαΊ£ cΓ‘c chαΊ₯t dinh dΖ°α»‘ng vΓ giΓΊp con ngΖ°α»i cΓ³ nhα»―ng giαΊ₯c ngα»§ ngon. Tuy nhiΓͺn, cΕ©ng phαΊ£i dα»±a trΓͺn thα» trαΊ‘ng cα»§a tα»«ng ngΖ°α»i Δα» sα» dα»₯ng chα»© khΓ΄ng phαΊ£i ngΖ°α»i nΓ o cΕ©ng Δn Δược yαΊΏn. BΓ‘c sΔ© HoΓ ng ΔΓ¬nh LΓ’n cho biαΊΏt, ΔΓ£ cΓ³ nhiα»u trΖ°α»ng hợp Δn khΓ΄ng ΔΓΊng cΓ‘ch, Δn quΓ‘ nhiα»u ΔΓ£ dαΊ«n ΔαΊΏn rα»i loαΊ‘n tiΓͺu hΓ³a, phΓ‘t phΓ¬ ΔαΊΏn nα»i phαΊ£i Δi cαΊ₯p cα»©u.
CΓ²n nhα»―ng cΓ΄ng dα»₯ng nhΖ° Δiα»u trα» HIV, chα»ng chαΊ₯t phΓ³ng xαΊ‘, lΓ m giαΊ£m cΓ‘c triα»u chα»©ng dα» α»©ng, βcαΊ£i lΓ£o hoΓ n Δα»ngββ¦ theo Γ΄ng vΓ thαΊ§y thuα»c nhΓ’n dΓ’n Nguyα»
n XuΓ’n HΖ°α»ng chα» lΓ Δα»n thα»i. BΓ‘c sΔ© HoΓ ng ΔΓ¬nh LΓ’n lαΊp luαΊn, nαΊΏu cho rαΊ±ng yαΊΏn sΓ o giαΊ£m cΓ‘c triα»u chα»©ng dα» α»©ng, vαΊy tαΊ‘i sao trong nhiα»u thα»i Δiα»m bα»nh viα»n y hα»c cα» truyα»n ΔΓ£ phαΊ£i tiαΊΏp nhαΊn nhiα»u ca dα» α»©ng chα» vΓ¬β¦ Δn yαΊΏn sΓ o.
Tα»«ng cΓ³ mα»t gia ΔΓ¬nh ΔΓ£ phαΊ£i ΔαΊΏn bα»nh viα»n y hα»c cα» truyα»n Δα» Δiα»u trα» dα» α»©ng. NguyΓͺn nhΓ’n lΓ do nhΓ’n trong chuyαΊΏn du lα»ch sang ThΓ‘i Lan, gia ΔΓ¬nh ΔΓ³ ΔΓ£ mua βyαΊΏn huyαΊΏtβ Δα» βbα»i bα»β. NhΖ°ng khΓ΄ng hiα»u vΓ¬ sao chΖ°a Δn hαΊΏt sα» yαΊΏn cαΊ£ gia ΔΓ¬nh bα» dα» α»©ng ΔαΊ§y mΓ¬nh? Bα»i vαΊy, theo bΓ‘c sΔ© HoΓ ng ΔΓ¬nh LΓ’n, Δα»i vα»i nhα»―ng ngΖ°α»i cΓ³ nhu cαΊ§u sα» dα»₯ng yαΊΏn sΓ o, nΓͺn nhα» bΓ‘c sΔ© tΖ° vαΊ₯n Δα» ΔαΊ‘t hiα»u quαΊ£ cao lαΊ‘i khΓ΄ng xαΊ£y ra biαΊΏn chα»©ng.
Hiα»n nay, rαΊ₯t nhiα»u ngΖ°α»i sα» dα»₯ng yαΊΏn sΓ o, ngay cαΊ£ nhα»―ng ngΖ°α»i kinh tαΊΏ chΖ°a khΓ‘ giαΊ£ cΕ©ng cα» βnαΊ·nβ hαΊ§u bao Δα» mua mΓ³n βthαΊ§n dượcβ nΓ y bα»i bα». ΔΓ‘ng thΖ°Ζ‘ng nhαΊ₯t lΓ nhα»―ng bα»nh nhΓ’n ung thΖ° Δang truyα»n hΓ³a chαΊ₯t hoαΊ·c trα» xαΊ‘ dΓΉ ΔΓ£ tα»n kΓ©m do kinh phΓ Δiα»u trα» nhΖ°ng cΕ©ng cα» mua yαΊΏn sΓ o vα»i hy vα»ng ngΔn cαΊ£n sα»± phΓ‘t triα»n cα»§a ung thΖ° vΓ chα»ng Δα»‘ vα»i hΓ³a chαΊ₯t, phΓ³ng xαΊ‘. Lợi dα»₯ng βniα»m tinβ nΓ y cΕ©ng nhΖ° trΓ o lΖ°u Δn yαΊΏn sΓ o Δang ngΓ y mα»t phα» biαΊΏn, kαΊ» xαΊ₯u ΔΓ£ lΓ m giαΊ£ tα» yαΊΏn Δα» bΓ‘n cho ngΖ°α»i tiΓͺu dΓΉng. Δα» phΓ’n biα»t tα» yαΊΏn giαΊ£ vΓ thαΊt, cΓ‘c chuyΓͺn gia, nhΓ khoa hα»c ΔΓ£ ΔΖ°a ra cΓ‘c thΓ΄ng tin Δα» trΓͺn cΖ‘ sα» ΔΓ³ ngΖ°α»i tiΓͺu dΓΉng biαΊΏt cΓ‘ch phΓ’n biα»t.
Tα» yαΊΏn giαΊ£ thΖ°α»ng chα» mΓ u trαΊ―ng do βchαΊΏ biαΊΏnβ bαΊ±ng chαΊ₯t aga (rau cΓ’u) hoαΊ·c bαΊ±ng keo agenat trα»n lαΊ«n vα»i tinh bα»t mΓ¬. CΓ²n mΓΉi vα» thΓ¬ khΓ΄ng thα» nhΖ° yαΊΏn thαΊt lΓ cΓ³ vα» tanh, mΓΉi αΊ©m mα»c tα»« giΓ³ biα»n, hΖ‘i nΖ°α»c, rΓͺu phong cα»§a ΔΓ‘β¦ mΓ cΓ³ mΓΉi hΔng hαΊ―c, lαΊ‘ rαΊ₯t khΓ³ ngα»i. Mα»t cΓ‘ch thα» nα»―a lΓ lαΊ₯y mα»t Γt yαΊΏn sΓ o ngΓ’m vα»i nΖ°α»c. NαΊΏu nΓ³ nhΓ£o nhoΓ©t, nhΓ£ ra nghΔ©a lΓ yαΊΏn ΔΓ³ Δược lΓ m tα»« tinh bα»t trα»n lαΊ«n vα»i cΓ‘c chαΊ₯t kαΊΏt dΓnh. Trong khi yαΊΏn thαΊt chα» tΓ‘ch tα»«ng sợi nguyΓͺn vαΊΉn nαΊΏu ngΓ’m trong nΖ°α»c.
Δα»i vα»i yαΊΏn βhuyαΊΏtβ, yαΊΏn βΔα»β muα»n biαΊΏt thαΊt hay khΓ΄ng ngΖ°α»i tiΓͺu dΓΉng cΓ³ thα» nhΓΊng mα»t Γt yαΊΏn vΓ o nΖ°α»c chΓ¨ xanh hoαΊ·c trΓ mαΊ‘n. NαΊΏu gαΊ·p yαΊΏn nhuα»m phαΊ©m mΓ u, mΓ u Δα» hoαΊ·c huyαΊΏt ΔΓ³ sαΊ½ phαΊ£n α»©ng hΓ³a hα»c, biαΊΏn thΓ nh mΓ u Δen sαΊ«m. CΓ²n yαΊΏn thαΊt dΓΉ cΓ³ nαΊ₯u chΓn trong nΖ°α»c sΓ΄i 100 Δα» C vαΊ«n giα»― nguyΓͺn mΓ u sαΊ―c. NΓ³i tΓ³m lαΊ‘i, ngΖ°α»i sα» dα»₯ng phαΊ£i rαΊ₯t tinh tΖ°α»ng, nhαΊ‘y cαΊ£m mα»i chα»n Δược yαΊΏn thαΊt.
Δα» sα» dα»₯ng yαΊΏn hiα»u quαΊ£, GS.TS Nguyα»
n Thα» LΓ’m, PhΓ³ Viα»n trΖ°α»ng Viα»n Dinh dΖ°α»‘ng cho biαΊΏt: Vα»i yαΊΏn sΓ o tα»± nhiΓͺn, sau khi sΖ‘ chαΊΏ vΓ lΓ m sαΊ‘ch, cΓ³ thα» chΖ°ng vα»i ΔΖ°α»ng phΓ¨n hoαΊ·c sau khi hαΊ₯p chΓn, Δα» nΖ°α»c dΓΉng gΓ vΓ mα»t chΓΊt thα»t gΓ vΓ o Δn Δα» vα»«a ngon vα»«a bα» dΖ°α»‘ng. VΓ phαΊ£i dΓΉng vΓ o lΓΊc ΔΓ³i hoαΊ·c trΖ°α»c khi Δn sΓ‘ng vΓ buα»i tα»i trΖ°α»c khi ngα»§. Δα»i vα»i ngΖ°α»i giΓ , ngΖ°α»i bα»nh nαΊΏu dΓΉng yαΊΏn Δα»u ΔαΊ·n chα» nΓͺn vα»i liα»u lượng 70ml/ngΓ y. Δα»i vα»i bα»nh nhΓ’n tiα»u ΔΖ°α»ng nαΊΏu muα»n bα»i bα» yαΊΏn mα»t cΓ‘ch Δα»u ΔαΊ·n, lΓ’u dΓ i nhαΊ₯t thiαΊΏt phαΊ£i theo tΖ° vαΊ₯n cα»§a bΓ‘c sΔ©, khΓ΄ng Δược tα»± Γ½ sα» dα»₯ng Δα» phΓ²ng trΖ°α»ng hợp biαΊΏn chα»©ng xαΊ£y ra.
ChΓΊc bαΊ‘n cΓΉng gia ΔΓ¬nh cΓ³ nhiα»u sα»©c khoαΊ» vΓ hαΊ‘nh phΓΊc !
β¦β¦
( SΖ°u tαΊ§m )
#KiαΊΏnThα»©c
#KienThucThuVi
#KiαΊΏnThα»©cThΓΊVα»
KiαΊΏn Thα»©c ThΓΊ Vα»
YαΊΎN SΓO KHΓNG QUΓ Tα»T VΓ CΓ QUΓ NHIα»U CΓNG DỀNG NHΖ― NHIα»U NGΖ―α»I VαΊͺN NGHΔ¨
YαΊΏn sΓ o cΓ³ nghΔ©a lΓ tα» yαΊΏn , tα»« sΓ o α» ΔΓ’y cΓ³ nghΔ©a lΓ sΓ o huyα»t ( nΖ‘i trΓΊ ngα»₯ ) cα»§a chim yαΊΏn .
*** Tα» yαΊΏn kαΊΏt tinh tα»«β¦ nΖ°α»c dΓ£i cα»§a chim yαΊΏn
Vα»i trα» giΓ‘ tα»« 20-50 triα»u Δα»ng/kg, cΓ³ loαΊ‘i ΔαΊ·c biα»t cΓ²n cao hΖ‘n nα»―a thΓ¬ yαΊΏn sΓ o hay chΓnh xΓ‘c hΖ‘n lΓ tα» yαΊΏn, bΓͺn cαΊ‘nh lΓ mα»t trong 8 mΓ³n Δn βcao lΖ°Ζ‘ng mα»Ή vα»β hay βbΓ‘t trΓ’nβ cΓ²n Δược coi nhΖ° βthαΊ§n dượcβ khi chα»ng chαΊ₯t phΓ³ng xαΊ‘, tΔng cΖ°α»ng trΓ nhα», chα»ng lΓ£o hΓ³a, lΓ m giαΊ£m bα»nh cΓΊm, thαΊm chΓ Δiα»u trα» HIV β¦ nhΖ° nhiα»u ngΖ°α»i Δα»n thα»i .
( CΓ³ nhiα»u ngΖ°α»i nα»i tiαΊΏng lΓͺn mαΊ‘ng qu.αΊ£ng c.Γ‘o b.Γ‘n 1 hΕ© nΖ°α»c yαΊΏn cΓ³ 10.000-20.000 vΓ nΓ³i rαΊ±ng tα» lα» yαΊΏn cao trong ΔΓ³ thΓ¬ cΓ‘c bαΊ‘n tα»± hΓ¬nh dung Δược chαΊ₯t lượng ra sao rα»i ΔΓ³ )
Tuy nhiΓͺn, thα»±c tαΊΏ cΓ΄ng dα»₯ng cα»§a yαΊΏn khΓ΄ng nhiα»u nhΖ° Δα»n thα»i vΓ trong thα»±c ΔΖ‘n khoa hα»c cα»§a hαΊ§u hαΊΏt cΓ‘c vαΊn Δα»ng viΓͺn chuyΓͺn nghiα»p trΓͺn thαΊΏ giα»i gαΊ§n nhΖ° khΓ΄ng cΓ³ mΓ³n Δn tα»« tα» yαΊΏn
VΓ o nhα»―ng mΓΉa sinh sαΊ£n trong nΔm, chim yαΊΏn thΖ°α»ng xΓ’y tα» cho mΓ¬nh Δα» chuαΊ©n bα» βnαΊ±m α»β vΓ xΓ’y khoαΊ£ng 35 ngΓ y thΓ¬ xong. Khi βxΓ’yβ, chim yαΊΏn dΓΉng nΖ°α»c dΓ£i Δược tiαΊΏt ra tα»« cαΊ·p tuyαΊΏn dΖ°α»i lΖ°α»‘i βdα»tβ thΓ nh nhα»―ng phiαΊΏn mα»ng sau ΔΓ³ bα»n chΓΊng vΓ o nhau nhΖ° hΓ¬nh cΓ‘i bΓ‘t rα»i βdΓnhβ trΓͺn nhα»―ng vΓ‘ch ΔΓ‘ cheo leo hay mα»m nΓΊi hiα»m trα». ChΓnh vΓ¬ vαΊy mΓ viα»c khai thΓ‘c tα» yαΊΏn tα»± nhiΓͺn rαΊ₯t nguy hiα»m. Mα»i tα» yαΊΏn nαΊ·ng trung bΓ¬nh 7-8g.
TrΓͺn thαΊΏ giα»i, cΓ‘c cΖ°α»ng quα»c vα» yαΊΏn lΓ : NhαΊt BαΊ£n, Trung Quα»c, Triα»u TiΓͺn, Viα»t Namβ¦ Trong ΔΓ³, Viα»t Nam vΓ Trung Quα»c lΓ hai quα»c gia mαΊ‘nh nhαΊ₯t khΓ΄ng chα» vα» yαΊΏn sΓ o tα»± nhiΓͺn mΓ cαΊ£ yαΊΏn sΓ o do con ngΖ°α»i tα»± nuΓ΄i. Sau khi khai thΓ‘c, ngΖ°α»i ta nhαΊn ra rαΊ±ng, khΓ΄ng phαΊ£i tα» yαΊΏn nΓ o cΕ©ng giα»ng nhau mΓ tΓΉy theo βnguyΓͺn liα»uβ lΓ m tα» sαΊ½ phΓ’n loαΊ‘i cΓ‘c tα» yαΊΏn. Tα» yαΊΏn mΓ u trαΊ―ng (bαΊ‘ch yαΊΏn) do chim yαΊΏn βhΓ ngβ tαΊ‘o nΓͺn; CαΊ£ chim yαΊΏn bα» vΓ chim yαΊΏn mαΊΉ cΓΉng lΓ m tα» thΓ¬ gα»i lΓ yαΊΏn Δen do cΓ³ lαΊ«n 10% lΓ΄ng chim. CΓ²n yαΊΏn sΓ o Δược xΓ’y tα»« cαΊ£ dΓ£i vΓ rΓ‘c thΓ¬ gα»i lΓ βyαΊΏn rΓͺuβ.
α» Trung Quα»c mα»i phΓ‘t hiα»n ra loΓ i yαΊΏn βhΓ΄ng trαΊ―ngβ cΓ³ tα» rαΊ₯t lα»n nhΖ°ng ΔαΊΏn 90% lΓ tαΊ‘p chαΊ₯t, 10% phαΊ§n trΔm cΓ²n lαΊ‘i lΓ yαΊΏn sΓ o. TαΊ‘i cΓ‘c hang yαΊΏn α» tα»nh VΓ’n Nam, ngΖ°α»i ta vαΊ«n thΖ°α»ng thu hoαΊ‘ch tα» chim yαΊΏn nΓ y. Cα»© mα»t tα» yαΊΏn thu Δược 10g sợi bα»t yαΊΏn sΓ o. Tuy nhiΓͺn, giΓ‘ trα» thα»±c cα»§a nΓ³ chΖ°a biαΊΏt cα»₯ thα» nhΖ° thαΊΏ nΓ o nΓͺn khi ΔΖ°a ra thα» trΖ°α»ng ngΖ°α»i tiΓͺu dΓΉng rαΊ₯t dα»
bα» nhαΊ§m lαΊ«n khi chα»n mua phαΊ£i yαΊΏn sΓ o nΓ y.
Δα»i vα»i yαΊΏn sΓ o 100% nguyΓͺn chαΊ₯t Δược lαΊ₯y tα»« nΖ°α»c dΓ£i cα»§a chim yαΊΏn mαΊΉ mΓ khΓ΄ng cΓ³ tαΊ‘p chαΊ₯t hay lΓ΄ng chim, lαΊ‘i Δược phΓ’n loαΊ‘i theo mΓ u sαΊ―c, kΓch thΖ°α»c vΓ tαΊ₯t nhiΓͺn tα»« sα»± phΓ’n loαΊ‘i ΔΓ³, giΓ‘ trα» cα»§a tα»«ng loαΊ‘i cΕ©ng khΓ‘c nhau. YαΊΏn loαΊ‘i 1 Δược gα»i lΓ yαΊΏn βquanβ nαΊ·ng 8-15g cΓ³ giΓ‘ tα»« 35-40 triα»u Δα»ng/kg; yαΊΏn βthiΓͺnβ nαΊ·ng 6-7g, giΓ‘ khoαΊ£ng 30-35 triα»u Δα»ng/kg; yαΊΏn βbΓ iβ nαΊ·ng 3-5g giΓ‘ 25-30 triα»u Δα»ng/kg. YαΊΏn βvα»₯nβ vΓ βyαΊΏn Δα»aβ lΓ rαΊ» nhαΊ₯t chα» 8-15 triα»u Δα»ng/kg vΓ¬ cΓ³ nhiα»u tαΊ‘p chαΊ₯t nhαΊ₯t.
NhΖ°ng ΔαΊ―t nhαΊ₯t vΓ¬ nhiα»u dinh dΖ°α»‘ng nhαΊ₯t lΓ yαΊΏn βhuyαΊΏtβ vΓ yαΊΏn βhα»ngβ cΓ³ giΓ‘ tα»i 50 triα»u Δα»ng/kg. Nhα»―ng mΓ u sαΊ―c nΓ y cα»§a yαΊΏn ngΖ°α»i ta cho rαΊ±ng, do vα» trΓ lΓ m tα» mΓ tαΊ‘o nΓͺn mΓ u sαΊ―c cα»§a tα» yαΊΏn. Theo cΓ‘c nhΓ khoa hα»c vΓ giα»i khai thΓ‘c yαΊΏn sΓ o, yαΊΏn βhuyαΊΏtβ vΓ yαΊΏn βhα»ngβ chα» chiαΊΏm 10% tα»ng sαΊ£n lượng tα» yαΊΏn trΓͺn thα» trΖ°α»ng thαΊΏ giα»i. Tuy nhiΓͺn, nhu cαΊ§u sα» dα»₯ng hai loαΊ‘i yαΊΏn nΓ y khΓ΄ng cao.
**** YαΊΏn sΓ o chα» cΓ³ giΓ‘ trα» dinh dΖ°α»‘ng
Trung tΓ’m cΓ΄ng nghα» sinh hα»c, ΔH Thα»§y sαΊ£n vΓ Viα»n CΓ΄ng nghα» Sinh hα»c thuα»c trung tΓ’m khoa hα»c tα»± nhiΓͺn & cΓ΄ng nghα» quα»c gia ΔΓ£ cΓ΄ng bα» thΓ nh phαΊ§n dinh dΖ°α»‘ng cα»§a yαΊΏn sΓ o. Trong ΔΓ³ cΓ³ 18 loαΊ‘i acidamin, mα»t sα» hΓ m lượng rαΊ₯t cao serine, tyrosine, phenylalanine, proline, acid asparticβ¦
NgoΓ i ra, cΓ³ cΓ‘c khoΓ‘ng chαΊ₯t khΓ‘c . Vα»i thΓ nh phαΊ§n dinh dΖ°α»‘ng nhΖ° vαΊy. ThαΊ§y thuα»c nhΓ’n dΓ’n, bΓ‘c sΔ© cao cαΊ₯p Nguyα»
n XuΓ’n HΖ°α»ng, nguyΓͺn chα»§ tα»ch hα»i ΔΓ΄ng y Viα»t Nam vΓ bΓ‘c sΔ© HoΓ ng ΔΓ¬nh LΓ’n, trΖ°α»ng khoa NgoαΊ‘i, Bα»nh viα»n Y hα»c cα» truyα»n trung Ζ°Ζ‘ng khαΊ³ng Δα»nh: yαΊΏn sΓ o chα» cΓ³ giΓ‘ trα» duy nhαΊ₯t vα» dinh dΖ°α»‘ng, ΔαΊ·c biα»t Δα»i vα»i ngΖ°α»i giΓ vΓ trαΊ» em suy dinh dΖ°α»‘ng.
VΓ¬ yαΊΏn sΓ o giΓΊp cho hα» tiΓͺu hΓ³a hoαΊ‘t Δα»ng tα»t, hαΊ₯p thα»₯ hiα»u quαΊ£ cΓ‘c chαΊ₯t dinh dΖ°α»‘ng vΓ giΓΊp con ngΖ°α»i cΓ³ nhα»―ng giαΊ₯c ngα»§ ngon. Tuy nhiΓͺn, cΕ©ng phαΊ£i dα»±a trΓͺn thα» trαΊ‘ng cα»§a tα»«ng ngΖ°α»i Δα» sα» dα»₯ng chα»© khΓ΄ng phαΊ£i ngΖ°α»i nΓ o cΕ©ng Δn Δược yαΊΏn. BΓ‘c sΔ© HoΓ ng ΔΓ¬nh LΓ’n cho biαΊΏt, ΔΓ£ cΓ³ nhiα»u trΖ°α»ng hợp Δn khΓ΄ng ΔΓΊng cΓ‘ch, Δn quΓ‘ nhiα»u ΔΓ£ dαΊ«n ΔαΊΏn rα»i loαΊ‘n tiΓͺu hΓ³a, phΓ‘t phΓ¬ ΔαΊΏn nα»i phαΊ£i Δi cαΊ₯p cα»©u.
CΓ²n nhα»―ng cΓ΄ng dα»₯ng nhΖ° Δiα»u trα» HIV, chα»ng chαΊ₯t phΓ³ng xαΊ‘, lΓ m giαΊ£m cΓ‘c triα»u chα»©ng dα» α»©ng, βcαΊ£i lΓ£o hoΓ n Δα»ngββ¦ theo Γ΄ng vΓ thαΊ§y thuα»c nhΓ’n dΓ’n Nguyα»
n XuΓ’n HΖ°α»ng chα» lΓ Δα»n thα»i. BΓ‘c sΔ© HoΓ ng ΔΓ¬nh LΓ’n lαΊp luαΊn, nαΊΏu cho rαΊ±ng yαΊΏn sΓ o giαΊ£m cΓ‘c triα»u chα»©ng dα» α»©ng, vαΊy tαΊ‘i sao trong nhiα»u thα»i Δiα»m bα»nh viα»n y hα»c cα» truyα»n ΔΓ£ phαΊ£i tiαΊΏp nhαΊn nhiα»u ca dα» α»©ng chα» vΓ¬β¦ Δn yαΊΏn sΓ o.
Tα»«ng cΓ³ mα»t gia ΔΓ¬nh ΔΓ£ phαΊ£i ΔαΊΏn bα»nh viα»n y hα»c cα» truyα»n Δα» Δiα»u trα» dα» α»©ng. NguyΓͺn nhΓ’n lΓ do nhΓ’n trong chuyαΊΏn du lα»ch sang ThΓ‘i Lan, gia ΔΓ¬nh ΔΓ³ ΔΓ£ mua βyαΊΏn huyαΊΏtβ Δα» βbα»i bα»β. NhΖ°ng khΓ΄ng hiα»u vΓ¬ sao chΖ°a Δn hαΊΏt sα» yαΊΏn cαΊ£ gia ΔΓ¬nh bα» dα» α»©ng ΔαΊ§y mΓ¬nh? Bα»i vαΊy, theo bΓ‘c sΔ© HoΓ ng ΔΓ¬nh LΓ’n, Δα»i vα»i nhα»―ng ngΖ°α»i cΓ³ nhu cαΊ§u sα» dα»₯ng yαΊΏn sΓ o, nΓͺn nhα» bΓ‘c sΔ© tΖ° vαΊ₯n Δα» ΔαΊ‘t hiα»u quαΊ£ cao lαΊ‘i khΓ΄ng xαΊ£y ra biαΊΏn chα»©ng.
Hiα»n nay, rαΊ₯t nhiα»u ngΖ°α»i sα» dα»₯ng yαΊΏn sΓ o, ngay cαΊ£ nhα»―ng ngΖ°α»i kinh tαΊΏ chΖ°a khΓ‘ giαΊ£ cΕ©ng cα» βnαΊ·nβ hαΊ§u bao Δα» mua mΓ³n βthαΊ§n dượcβ nΓ y bα»i bα». ΔΓ‘ng thΖ°Ζ‘ng nhαΊ₯t lΓ nhα»―ng bα»nh nhΓ’n ung thΖ° Δang truyα»n hΓ³a chαΊ₯t hoαΊ·c trα» xαΊ‘ dΓΉ ΔΓ£ tα»n kΓ©m do kinh phΓ Δiα»u trα» nhΖ°ng cΕ©ng cα» mua yαΊΏn sΓ o vα»i hy vα»ng ngΔn cαΊ£n sα»± phΓ‘t triα»n cα»§a ung thΖ° vΓ chα»ng Δα»‘ vα»i hΓ³a chαΊ₯t, phΓ³ng xαΊ‘. Lợi dα»₯ng βniα»m tinβ nΓ y cΕ©ng nhΖ° trΓ o lΖ°u Δn yαΊΏn sΓ o Δang ngΓ y mα»t phα» biαΊΏn, kαΊ» xαΊ₯u ΔΓ£ lΓ m giαΊ£ tα» yαΊΏn Δα» bΓ‘n cho ngΖ°α»i tiΓͺu dΓΉng. Δα» phΓ’n biα»t tα» yαΊΏn giαΊ£ vΓ thαΊt, cΓ‘c chuyΓͺn gia, nhΓ khoa hα»c ΔΓ£ ΔΖ°a ra cΓ‘c thΓ΄ng tin Δα» trΓͺn cΖ‘ sα» ΔΓ³ ngΖ°α»i tiΓͺu dΓΉng biαΊΏt cΓ‘ch phΓ’n biα»t.
Tα» yαΊΏn giαΊ£ thΖ°α»ng chα» mΓ u trαΊ―ng do βchαΊΏ biαΊΏnβ bαΊ±ng chαΊ₯t aga (rau cΓ’u) hoαΊ·c bαΊ±ng keo agenat trα»n lαΊ«n vα»i tinh bα»t mΓ¬. CΓ²n mΓΉi vα» thΓ¬ khΓ΄ng thα» nhΖ° yαΊΏn thαΊt lΓ cΓ³ vα» tanh, mΓΉi αΊ©m mα»c tα»« giΓ³ biα»n, hΖ‘i nΖ°α»c, rΓͺu phong cα»§a ΔΓ‘β¦ mΓ cΓ³ mΓΉi hΔng hαΊ―c, lαΊ‘ rαΊ₯t khΓ³ ngα»i. Mα»t cΓ‘ch thα» nα»―a lΓ lαΊ₯y mα»t Γt yαΊΏn sΓ o ngΓ’m vα»i nΖ°α»c. NαΊΏu nΓ³ nhΓ£o nhoΓ©t, nhΓ£ ra nghΔ©a lΓ yαΊΏn ΔΓ³ Δược lΓ m tα»« tinh bα»t trα»n lαΊ«n vα»i cΓ‘c chαΊ₯t kαΊΏt dΓnh. Trong khi yαΊΏn thαΊt chα» tΓ‘ch tα»«ng sợi nguyΓͺn vαΊΉn nαΊΏu ngΓ’m trong nΖ°α»c.
Δα»i vα»i yαΊΏn βhuyαΊΏtβ, yαΊΏn βΔα»β muα»n biαΊΏt thαΊt hay khΓ΄ng ngΖ°α»i tiΓͺu dΓΉng cΓ³ thα» nhΓΊng mα»t Γt yαΊΏn vΓ o nΖ°α»c chΓ¨ xanh hoαΊ·c trΓ mαΊ‘n. NαΊΏu gαΊ·p yαΊΏn nhuα»m phαΊ©m mΓ u, mΓ u Δα» hoαΊ·c huyαΊΏt ΔΓ³ sαΊ½ phαΊ£n α»©ng hΓ³a hα»c, biαΊΏn thΓ nh mΓ u Δen sαΊ«m. CΓ²n yαΊΏn thαΊt dΓΉ cΓ³ nαΊ₯u chΓn trong nΖ°α»c sΓ΄i 100 Δα» C vαΊ«n giα»― nguyΓͺn mΓ u sαΊ―c. NΓ³i tΓ³m lαΊ‘i, ngΖ°α»i sα» dα»₯ng phαΊ£i rαΊ₯t tinh tΖ°α»ng, nhαΊ‘y cαΊ£m mα»i chα»n Δược yαΊΏn thαΊt.
Δα» sα» dα»₯ng yαΊΏn hiα»u quαΊ£, GS.TS Nguyα»
n Thα» LΓ’m, PhΓ³ Viα»n trΖ°α»ng Viα»n Dinh dΖ°α»‘ng cho biαΊΏt: Vα»i yαΊΏn sΓ o tα»± nhiΓͺn, sau khi sΖ‘ chαΊΏ vΓ lΓ m sαΊ‘ch, cΓ³ thα» chΖ°ng vα»i ΔΖ°α»ng phΓ¨n hoαΊ·c sau khi hαΊ₯p chΓn, Δα» nΖ°α»c dΓΉng gΓ vΓ mα»t chΓΊt thα»t gΓ vΓ o Δn Δα» vα»«a ngon vα»«a bα» dΖ°α»‘ng. VΓ phαΊ£i dΓΉng vΓ o lΓΊc ΔΓ³i hoαΊ·c trΖ°α»c khi Δn sΓ‘ng vΓ buα»i tα»i trΖ°α»c khi ngα»§. Δα»i vα»i ngΖ°α»i giΓ , ngΖ°α»i bα»nh nαΊΏu dΓΉng yαΊΏn Δα»u ΔαΊ·n chα» nΓͺn vα»i liα»u lượng 70ml/ngΓ y. Δα»i vα»i bα»nh nhΓ’n tiα»u ΔΖ°α»ng nαΊΏu muα»n bα»i bα» yαΊΏn mα»t cΓ‘ch Δα»u ΔαΊ·n, lΓ’u dΓ i nhαΊ₯t thiαΊΏt phαΊ£i theo tΖ° vαΊ₯n cα»§a bΓ‘c sΔ©, khΓ΄ng Δược tα»± Γ½ sα» dα»₯ng Δα» phΓ²ng trΖ°α»ng hợp biαΊΏn chα»©ng xαΊ£y ra.
ChΓΊc bαΊ‘n cΓΉng gia ΔΓ¬nh cΓ³ nhiα»u sα»©c khoαΊ» vΓ hαΊ‘nh phΓΊc !
β¦β¦
( SΖ°u tαΊ§m )
#KiαΊΏnThα»©c
#KienThucThuVi
#KiαΊΏnThα»©cThΓΊVα»
KiαΊΏn Thα»©c ThΓΊ Vα»