Theo BoK, học sinh thuộc nhóm 20% hộ thu nhập cao nhất có khả năng trúng tuyển các trường đại học danh tiếng cao gấp 5,4 lần so với nhóm 20% hộ thu nhập thấp nhất.

Khoảng cách giàu - nghèo ảnh hưởng gì đến giáo dục?

Thống kê năm 2018 cho thấy, dù chỉ 16% học sinh tốt nghiệp trung học trên toàn quốc đến từ Seoul, nhưng có tới 32% sinh viên Đại học Quốc gia Seoul (SNU) xuất thân từ thủ đô, trong đó 12% đến từ quận Gangnam nơi nổi tiếng với dịch vụ giáo dục tư nhân đắt đỏ.

Theo University World News, năm 2023, gia đình có con học trung học ở Seoul chi cho học thêm nhiều gấp 1,8 lần so với ở nông thôn. Ngay trong Seoul, hộ thu nhập cao (trên 6.000 USD/tháng) chi cho giáo dục tư nhân gấp 2,3 lần hộ thu nhập thấp (dưới 1.500 USD/tháng). Đáng chú ý, hộ thu nhập thấp ở Seoul vẫn dành hơn 27% thu nhập cho học thêm một gánh nặng tài chính lớn, nhất là với gia đình đông con.

Ông Kim Jun-ki, Giám đốc Viện Chiến lược Quốc gia (ĐH Quốc gia Seoul), cảnh báo sự tập trung nguồn lực vào thủ đô đang tạo ra “cơn bão hoàn hảo”, khiến các vùng khác tụt lại phía sau và thậm chí đối diện nguy cơ “tuyệt chủng khu vực” khi dân cư dồn về Seoul.

Phụ huynh càng giàu con càng dễ trúng tuyển vào đại học (Ảnh minh họa).

Cải cách để giảm chênh lệch

Báo cáo khuyến nghị áp dụng hệ thống tuyển sinh theo tỷ lệ khu vực trên toàn quốc. Cách làm này sẽ phân bổ chỉ tiêu dựa trên số lượng học sinh đủ điều kiện ở từng vùng, nhằm giảm lợi thế của học sinh tại Seoul.

BoK cho rằng nếu các trường đại học tự nguyện dành phần lớn chỉ tiêu cho hình thức này, sự bất bình đẳng do thu nhập và địa lý sẽ giảm bớt, đồng thời phản ánh đúng năng lực thực tế của thí sinh.

Báo cáo chỉ ra rằng 75% khác biệt trong tỷ lệ trúng tuyển xuất phát từ sức mạnh kinh tế của phụ huynh, chỉ 25% đến từ năng lực cá nhân học sinh.

(Ảnh minh họa)

Hỗ trợ học sinh nghèo

Theo Korea Bizwire, BoK cho rằng áp dụng tuyển sinh theo tỷ lệ khu vực có thể giảm khoảng cách giữa cơ hội thực tế và tiềm năng của học sinh xuống còn 64%. Bên cạnh đó, việc đa dạng hóa thành phần sinh viên sẽ thúc đẩy một xã hội công bằng hơn, đồng thời góp phần giảm áp lực dân số dồn về Seoul, giá nhà tăng cao và tỷ lệ sinh thấp.

Thống đốc BoK Lee Chang - yong nhận định cải cách tuyển sinh thậm chí có thể tác động mạnh đến ổn định giá nhà ở Seoul hơn cả việc điều chỉnh lãi suất.

Các chuyên gia cũng lưu ý, chính sách tuyển sinh theo khu vực không đủ để giải quyết gốc rễ bất bình đẳng. Giáo sư Kim Hyun-chul (ĐH Khoa học và Công nghệ Hong Kong) nhấn mạnh cần có hỗ trợ trực tiếp cho gia đình thu nhập thấp, nếu không nhiều “Einstein tiềm năng” sẽ tiếp tục bị bỏ lỡ.

“Trẻ em từ hộ thu nhập thấp không thể phát triển hết tiềm năng vì cha mẹ thiếu nguồn lực đầu tư vào giáo dục. Chính phủ có trách nhiệm hỗ trợ những gia đình này”, ông nói.

Giáo sư Kim Sung-eun (ĐH Sejong) cảnh báo, chính sách mới có thể chủ yếu có lợi cho học sinh nông thôn khá giả, nên cần nghiên cứu kỹ và tiếp cận đa chiều để đảm bảo nhóm yếu thế không bị bỏ lại phía sau.